سیری در نهج البلاغه - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٤
عارف وارسته دل به دنیا نبستهای را در نظر بگیرید که عادت به چای و سیگار و افیون طبیعت ثانیه او شده است و تخلف از غذاهائی که به آنها عادت کرده موجب مرگ او میشود چنین شخصی چگونه میتواند آزاد و آزاده زیست نماید . دلبستگی نداشتن شرط لازم آزادگی است اما شرط کافی نیست ، عادت به حداقل برداشت از نعمتها و پرهیز از عادت به برداشت زیاد ، شرط دیگر آزادگی است . ابو سعید خدری که از اکابر صحابه رسول خدا است ، آنجا که در مقام توصیف حالات آن حضرت بر میآید اولین جملهای که میگوید ، اینست : " کان صلی الله علیه و آله خفیف المؤونه " . یعنی رسول خدا کم خرج بود با اندک به سر میبرد ، با مؤونه بسیار کم میتوانست زندگی خود را ادامه دهد . آیا این فضیلت است که کسی خفیف المؤونه باشد ؟ اگر صرفا از جنبه اقتصادی در نظر بگیریم که ثروت کمتری را مستهلک میکند جواب اینست که نه ، و لااقل فضیلت مهمی نیست . ولی اگر موضوع را از جنبه معنوی ، یعنی از جنبه حداکثر آزادی نسبت به قیود زندگی مورد مطالعه قرار دهیم ، جواب اینست : آری فضیلت است ، فضیلت بزرگی هم هست ، زیرا تنها با احراز این فضیلت است که انسان میتواند سبکبار و سبکبال زندگی کند ، تحرک و نشاط