سیری در نهج البلاغه - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٦
بود که میبایست با یک خطابه حماسی آتشین ، طوفانی ایجاد کرد و با یک یورش دشمن را عقب راند . علی برای اصحاب خود چنین خطابه سرود : " « قد استطعموکم القتال ، فاقروا علی مذله و تاخیر محله ، او رووا السیوف من الدماء ترووا من الماء فالموت فی حیاتکم مقهورین ، و الحیاه فی موتکم قاهرین . الا و ان معاویه قاد لمه من الغواه و عمس علیهم الخبر حتی جعلوا نحورهم اغراض المنیه » " : همانا دشمن گرسنه جنگ است و از شما نبرد میطلبد ، اکنون دو راه در پیش دارید یا تن به ذلت و پستی و عقب ماندگی دادن یا تیغها را با خون سیراب کردن و سپس سیراب شدن . مرگ اینست که زنده باشید اما مقهور و مغلوب ، زندگی آن است که بمیرید ، اما غالب و پیروز . همانا معاویه گروهی ناچیز از گمراهان را به دنبال خود کشانده و حقیقت را بر آنها پنهان داشته است تا آنجا که گلوی خویش را هدف تیرهای شما که مرگ را همراه دارد قرار دادهاند . این جملهها کار خود را کرد ، خونها را به جوش و غیرتها را در خروش آورد . شام نشده " شریعه " در اختیار یاران علی قرار گرفت و یاران معاویه به عقب رانده شدند . اما مواعظ علی در شرائط دیگر انجام یافته است . در دوره خلفا و مخصوصا در زمان عثمان بر اثر فتوحات پی در پی و غنائم بی حساب و نبودن برنامه خوب برای بهره برداری از آن ثروتهای هنگفت و مخصوصا برقراری