او نیاز به توجیه دارد که تصریح شده است که خلافت حق خاص علی بوده است‌ ، و این جز با منصوصیت و اینکه رسول خدا ( ص ) از جانب خدا تکلیف را تعیین و حق را مشخص کرده باشد ، متصور نیست . مردی از بنی اسد از اصحاب علی ( ع ) از آن حضرت می‌پرسد : " « کیف دفعکم قومکم عن هذا المقام و انتم احق به » " . چطور شد که قوم شما ، شما را از خلافت باز داشتند و حال آنکه شما شایسته‌تر بودید ؟ امیرالمؤمنان ( ع ) به پرسش او پاسخ گفت . این پاسخ همان است که به‌ عنوان خطبه ١٦٠ در نهج البلاغه مسطور است ، علی ( ع ) صریحا در پاسخ گفت‌ در این جریان جز طمع و حرص از یک طرف ، و گذشت ( بنا به مصلحتی ) از طرف دیگر ، عاملی در کار نبود : " « فانها کانت اثره شحت علیها نفوس قوم و سخت عنها نفوس آخرین » " . این سؤال و جواب در دوره خلافت علی ( ع ) ، درست در همان زمانی که‌ علی ( ع ) با معاویه و نیرنگهای او درگیر بود واقع شده است ، امیرالمؤمنین ( ع ) خوش نداشت که در چنین شرائطی این مساله طرح شود ، لهذا به صورت ملامت گونه‌ای قبل از جواب به او گفت ، که آخر ، هر پرسشی‌ جائی دارد ، حالا وقتی نیست که درباره گذشته بحث کنیم ، مساله روز ما مساله معاویه است و هضم الخطب فی ابن ابی سفیان . . . ما در عین حال‌ همانطور