رنگ مذهب و خدا به خود گرفت ، احساسات را بر ضد مذهب برانگیخت . در همان کتاب می‌نویسد : گرسیوس ( رجل سیاسی و تاریخ نویس هلندی که در زمان لوئی سیزدهم در پاریس به سر می‌برد و در سال ( ١٦٢٥م ) کتابی به اسم حق جنگ و صلح نوشته‌ است ) قبول ندارد که قدرت رؤسا فقط برای آسایش مرئوسین ایجاد شده است‌ ، برای اثبات نظریه خود وضعیت غلامان را شاهد می‌آورد و نشان می‌دهد که‌ بندگان برای راحتی اربابان هستند نه اربابان برای راحتی بندگان . . .
هوبز نیز همین نظر را دارد ، به گفته این دو دانشمند ، نوع بشر از گله‌هایی چند ، تشکیل شده که هر یک برای خود رئیسی دارند که آنها را برای‌ خورده شدن پرورش می‌دهند " [١] .
روسو که چنین حقی را حق زور ( حق = قوه ) می‌خواند به این استدلال چنین‌ پاسخ می‌دهد : " می‌گویند تمام قدرتها از طرف خداوند است و تمام زورمندان را او فرستاده است . ولی این دلیل نمی‌شود که برای رفع زورمندان اقدام نکنیم ، تمام بیماریها از طرف خداست ولی این مانع نمی‌شود که از آوردن طبیب‌

[١] قرارداد اجتماعی ص ٣٧ - . ٣٨