برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٥ - «اولى الامر» چه كسانى هستند؟

داورى پيامبر شما راضيم ولى مرد منافق يكى از بزرگان يهود به نام «كعب بن اشرف» را انتخاب كرد و به اين ترتيب با داورى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله مخالفت كرد.

آيه شريفه نازل شد و چنين افرادى را شديدا سرزنش كرد.

تفسير:

حكومت طاغوت- اين آيه در واقع مكمل آيه قبل است، زيرا در آنجا، مؤمنان را به اطاعت فرمان خدا و پيامبر و اولو الأمر و به داورى طلبيدن كتاب و سنت دعوت نمود و اين آيه از اطاعت و پيروى و داورى طاغوت، نهى مى‌نمايد.

قرآن مسلمانانى را كه براى داورى به نزد حكام جور مى‌رفتند ملامت مى‌كند، مى‌گويد: «آيا نديدى كسانى را كه گمان مى‌كنند به آنچه (از كتب آسمانى) بر تو و بر پيشينيان نازل شده ايمان آورده‌اند ولى مى‌خواهند طاغوت و حكّام باطل را به داورى بطلبند با اين كه به آنها دستور داده شده به طاغوت كافر شوند» (أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ).

سپس اضافه مى‌كند: «مراجعه به طاغوت يك دام شيطانى است و شيطان مى‌خواهد آنان را گمراه كند و به بيراهه‌هاى دوردستى بيفكند» (وَ يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالًا بَعِيداً).

(آيه ٦١)- نتيجه داورى طاغوت. به دنبال نهى شديد از مراجعه به طاغوت، و داوران جور، نتايج اين گونه داوريها و دستاويزهايى كه منافقان براى توجيه كار خود به آن متشبث مى‌شدند، در اين آيه و دو آيه بعد مورد بررسى قرار گرفته است.

در آيه مورد بحث مى‌فرمايد: اين گونه مسلمان‌نماها نه تنها براى داورى به سراغ طاغوت مى‌روند، بلكه هنگامى كه به آنها گفته شود به سوى آنچه خداوند نازل كرده، و به سوى پيامبر بياييد، منافقان را مى‌بينى كه از (قبول دعوت) تو اعراض مى‌كنند» و با اصرار روى اين كار مى‌ايستند (وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى‌ ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ إِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً).

يعنى: مقاومت و اصرار آنها در اين كار نشان دهنده روح نفاق و ضعف ايمان آنهاست، و گر نه با دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بيدار مى‌شدند و به اشتباه خود معترف مى‌گشتند.