برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - نفوذ آيات قرآن در دلهاى مسلمانان

اكنون كه مى‌بينيد من در دعوت خود صادق و راستگويم، پس از آيين من كه همان آيين پاك و بى‌آلايش ابراهيم است پيروى كنيد. او هرگز از مشركان نبود و اين كه مشركان عرب خود را بر آيين او مى‌دانند كاملا بى‌معنى است، «بت پرست» كجا و «بت شكن» كجا!

(آيه ٩٦)- نخستين خانه مردم! اين آيه و آيه بعد به پاسخ دومين ايراد يهود كه در باره فضيلت بيت المقدس و برترى آن بر كعبه بوده مى‌پردازد، نخست مى‌فرمايد: «نخستين خانه‌اى كه براى مردم (و نيايش خداوند) قرار داده شده همان است كه در سرزمين مكّه است كه پر بركت و مايه هدايت جهانيان است» (إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ).

به اين ترتيب اگر كعبه به عنوان قبله مسلمانان انتخاب شده است جاى تعجب نيست، زيرا نخستين خانه توحيد است.

تاريخ و منابع اسلامى هم به ما مى‌گويد كه خانه كعبه به دست آدم (ع) ساخته شد و سپس در توفان نوح آسيب ديد و به وسيله ابراهيم خليل تجديد بنا شد.

جالب اين كه در آيه فوق خانه كعبه به عنوان خانه مردم معرفى شده و اين بيانگر اين حقيقت است كه آنچه به نام خدا و براى خداست بايد در خدمت مردم و بندگان او باشد، و آنچه در خدمت مردم و بندگان خداست براى خدا محسوب مى‌شود.

قابل توجه اين كه در اين آيه براى كعبه علاوه بر امتياز «نخستين پرستشگاه بودن» به دو امتياز «مبارك» و «مايه هدايت جهانيان» بودن آن نيز اشاره شده است.

(آيه ٩٧)- در اين آيه به دو امتياز ديگر آن اشاره كرده مى‌فرمايد: «در آن نشانه‌هاى روشن (از جمله) مقام ابراهيم است» (فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ).

و نشانه ديگر آن آرامش و امنيت حاكم بر اين شهر است چنانكه قرآن مى‌گويد: «و هر كس داخل آن شود در امان خواهد بود» (وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً).

در جمله بعد دستور حجّ به همه مردم داده مى‌گويد: «و براى خدا بر مردم است كه آهنگ خانه (او) كنند آنها كه توانايى رفتن به سوى آن دارند» (وَ لِلَّهِ عَلَى‌