اين را نيز بدانيد كه آنچه در راه خدا انفاق مى‌كنيد در واقع براى نجات خويشتن ذخيره مى‌نماييد، «و خداوند (از آن) بى‌نياز و (در برابر خشونت و ناسپاسى شما) بردبار است» (وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ).

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در حديثى گوشه‌اى از آداب انفاق را روشن ساخته مى‌فرمايد:

«هنگامى كه حاجتمندى از شما چيزى بخواهد گفتار او را قطع نكنيد تا تمام مقصود خويش را شرح دهد، سپس با وقار و ادب و ملايمت به او پاسخ بگوييد، يا چيزى كه در قدرت داريد در اختيارش بگذاريد و يا به طرز شايسته‌اى او را باز گردانيد زيرا ممكن است سؤال كننده «فرشته‌اى» باشد كه مأمور آزمايش شما است تا ببيند در برابر نعمتهايى كه خداوند به شما ارزانى داشته چگونه عمل مى‌كنيد»!

(آيه ٢٦٤)- دو مثال جالب در باره انگيزه‌هاى انفاق! در اين آيه و آيه بعد، نخست اشاره به اين حقيقت شده كه افراد با ايمان نبايد انفاقهاى خود را به خاطر منت و آزار، باطل و بى‌اثر سازند، سپس دو مثال جالب براى انفاقهاى آميخته با منت و آزار و رياكارى و خودنمايى و همچنين انفاقهايى كه از ريشه اخلاص و عواطف دينى و انسانى سر چشمه گرفته، بيان مى‌كند.

مى‌فرمايد: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، بخششهاى خود را با منت و آزار باطل نسازيد» (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‌).

سپس اين عمل را تشبيه به انفاقهايى كه توأم با رياكارى و خودنمايى است مى‌كند مى‌فرمايد: «اين همانند كسى است كه مال خود را براى نشان دادن به مردم انفاق مى‌كند و ايمان به خدا و روز رستاخيز ندارد» (كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ).

و بعد مى‌افزايد: « (كار او) همچون قطعه سنگ صافى است كه بر آن (قشر نازكى از) خاك باشد (و بذرهايى در آن افشانده شود) و باران درشت به آن برسد، (و خاكها و بذرها را بشويد) و آن را صاف رها سازد آنها از كارى كه انجام داده‌اند چيزى به دست نمى‌آورند» (فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ‌