پيش از اين ، اشاره كرديم كه اصلى ترين مقدّمه اجابت دعا ، حال انقطاع و تهى كردن دل از اميد به غير خداوند متعال است و هر چه اين حال در نيايشگر تقويت شود ، دعاى او به اجابت ، نزديك تر مى گردد . به سخن ديگر ، اجابت دعا ، يك شرطْ بيشتر ندارد و آن ، تحقّق حقيقت دعا از سوى دعاكننده است ؛ اما تا حال انقطاع به انسانْ دست ندهد ، حقيقت دعا تحقّق نمى يابد . از اين رو ، هنگامى كه انسان در مورد نيازى از نيازهاى خود ، بيچاره و مُضطر شود و پناهگاهى جز خداوند متعال نبيند ، دعاى او مستجاب مى گردد . علاّمه سيّد محمّدحسين طباطبايى ـ رضوان اللّه تعالى عليه ـ در تبيين آيه : «أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ . . .» [١] مى فرمايد : «مراد از اجابت درمانده اى كه او را مى خوانَد، پاسخ مثبت دادن به درخواستِ دعاكنندگان و برطرف كردن نياز آنهاست . خداوند ، صفت درماندگى را آورده تا به دعا كننده ،

[١] نمل : آيه ٦٢ : «يا كيست كه درمانده را ـ آن گاه كه او را بخوانَد ـ اجابت مى كند و گرفتارى اش را برطرف مى سازد؟» .[٢] مؤمن : آيه ٦٠ .[٣] الميزان في تفسير القرآن : ج ١٥ ص ٣٨١ .[٤] نمل : آيه ٦٢ .[٥] بقره : آيه ٣٠ .[٦] ابراهيم : آيه ٣٤ .[٧] الرحمن : آيه ٢٩ .[٨] الميزان في تفسير القرآن : ج ١٥ ص ٣٨٣ .