نهج الدّعا (ع-ف) - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٦
سخنى درباره به كارگيرى صنايع ادبى در دعا
بررسى دعاهايى كه از پيامبر خدا و اهل بيت عليهم السلام به ما رسيده اند ، [١] نشان مى دهد كه اين دعاها نه تنها از نظر محتوا ، سرشار از بلندترين مفاهيم معرفتى هستند ، بلكه از نظر زيبايى و جذابيت الفاظ نيز منزلتى والا دارند و بسيارى از آنها از شاهكارهاى ادبى صدر اسلام محسوب مى شوند . اصولاً به كارگيرى فنون و صنايع ادبى در ساختن الفاظ دعا ، بر جاذبه آن مى افزايد و موجب تقويت ارتباط بيشتر نيايشگر با خداوند متعال مى گردد . از اين رو ، مقصود از نهى از به كارگيرى سجع در دعا ـ در احاديثى كه ملاحظه شد ـ خود را به زحمت انداختن در بافتن الفاظ زيبا و تكلّف در زيباسازى الفاظ ، خصوصا هنگام خواندن دعاست ؛ چرا كه خشوع را از نيايشگر سلب مى كند و با روح دعا منافات دارد . محدّث بزرگوار ، فقيه و عالم ربّانى ، ملاّ محسن فيض كاشانى در اين باره مى گويد : مقصود از سجع، كلام متكلّفانه است؛ چرا كه به كار بردنِ سجع ، با
[١] در بخش هاى بعدى كتاب ، به اين موضوع خواهيم پرداخت ، إن شاءَ اللّه .[٢] المحجّة البيضاء : ج ٢ ص ٢٩٣ .