دعا ، سخن گفتن با كسى است كه هيچ كس به اندازه او به انسانْ نزديك نيست [١] و بلكه از رگ گردن نيز به انسانْ نزديك تر است [٢] و بدين جهت ، بلند كردن صدا در دعا ، خلاف ادب شمرده مى شود ، چنان كه پيامبر خدا به اين نكته اشاره مى فرمايد : اِربَعوا عَلى أنفُسِكُم . إنَّكُم لا تَدعونَ أصَمَّ ولا غائِبا . إنَّكُم تَدعونَ سَميعا قَريبا ، وهُوَ مَعَكُم . [٣] صدايتان را پايين بياوريد؛ چرا كه شما ناشنوايى يا غايبى را صدا نمى زنيد ؛ بلكه شنواى نزديكى را صدا مى زنيد. كه همواره با شماست . بر اين اساس ، بلند دعا كردن ، بخصوص اگر موجب آزار ديگران باشد ، عقلاً و نقلاً [٤] مذموم و بلكه ممنوع است . در اين جا اين سؤال پيش مى آيد كه اگر بلند دعا كردنْ مذموم است ، چرا گاهى در سيره پيشوايان اسلام ، مواردى ـ مانند آنچه گذشت ـ ديده مى شود كه بلند دعا مى كرده اند ؟ پاسخ ، اين است كه نكوهيده بودن بلندى صدا در دعا ، يك موضوع عُرفى است

[١] «وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِى عَنِّى فَإِنِّى قَرِيبٌ ؛ هرگاه بندگان من ، از تو درباره من بپرسند ، [بگو :] من نزديكم» (البقرة : ١٨٦) .[٢] «وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ؛ وما از رگ گردن به او نزديك تريم» (ق : ١٦) .[٣] ر .ك : ص ١٧٠ ح ٢٥٦ .[٤] ر .ك : دانش نامه ميزان الحكمة : ج ٣ ص ٣٩ (آزار رسانى : عبادت آزار دهنده) .