تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٣٥٤ - محمد تقى گلپايگانى نجفى(م ١٢٩٨ ق)

از آنها مربوط به حديث است و از آن جمله است:

- رموز الإمارة

-/ ترجمه منظوم نامه امام على عليه السلام به عثمان بن حُنَيف‌

- آداب و اعمال نوروز

- ريحانة الأدب (در ترجمه و شرح احاديث نبوى و احوال زنان عرب و ايرانى)

- ترجمة مئة كلمة من كلمات أمير المؤمنين عليه السلام.[١]

محمّد تقى گلپايگانى نجفى (م ١٢٩٨ ق)

وى، فقيه، مجتهد، حكيم و فيلسوف بزرگ شيعى است كه در حدود سال ١٢١٨ ق، به دنيا آمد. او نزد دايى‌اش و فقيه مشهور اسد اللَّه بروجردى در ايران و نزد شيخ مرتضى انصارى، سيّد ابراهيم بن محمّد باقر قزوينى و على بن جعفر كاشف الغطاء در عراق، درس خواند.

گلپايگانى، به علم طب، رياضيات و كيميا توجّه داشت، راه زهد و رياضت مى‌پيمود و از ازدواج، خوددارى نمود. وى در يكى از حجره‌هاى صحن مطهّر بارگاه امام على عليه السلام ساكن بود و مكانى را در آن جا براى تدريس و مباحثه قرار داده بود. سيّد حسن صدر، از شاگردان اوست. از آثار اوست:

- شرح أصول الكافى‌

- كتاب فى الرجال‌

- منتخباتى از بحار الأنوار (السماء و العالم)

- منتخباتى از بحار الأنوار در نجوم.[٢]

[١]. شرح حال رجال ايران، ج ٦، ص ٢٦؛ فهرست مشاهير ايران، ج ٢، ص ٦١٦.

[٢]. أعيان الشيعة، ج ٩، ص ١٩٣؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٣، ص ٥٥٢؛ معارف الرجال، ج ٢، ص ٢١١.