تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢٢٨ - شرح دعاى صباح

٢. جناح النجاح فى شرح دعاء الصباح‌، از محمّد مهدى بن على اصغر قزوينى (م ١١٢٩ ق).[١]

٣. شرح دعاء الصباح‌، از محمّد اشرف بن عبد الحسيب عاملى اصفهانى (م ١١٤٥ ق).[٢]

٤. مفتاح الفلاح فى شرح دعاء الصباح‌، از ملّا اسماعيل بن محمّد حسين خواجويى (م ١١٧٣ ق). كتابى است مفصّل كه كلامى و فلسفى است.[٣]

اين شرح در حاشيه زاد المعاد با قطع بزرگ، چاپ شده است‌[٤]

. روشن است كه اين كتاب با مفتاح الفلاح شيخ بهايى كه در اعمال شبانه روز است، يكى نيست.[٥]

٥. شرح دعاء الصباح‌، از قطب الدين محمّد حسين نيريزى (م ١١٧٣ ق).[٦]

اين شرح، ضمن ترجمه تحت اللفظى، هر بند از دعا را در چند رباعى به نظم كشيده و برخى الفاظ را در حاشيه، توضيح داده است.[٧]

اين اثر با تحقيق محمّد ترابيان فردوسى در دفتر ششم ميراث حديث شيعه (ص ٢٣٩- ٢٦٨) چاپ شده است.

[١]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آستان قدس رضوى، ج ١٥، ص ١٥( ش ١٤٦٩٩)؛ الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٦.

[٢]. الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٣.

[٣]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٧، ص ٢١( ش ٦٤١٤) و ص ٢١٧( ش ٦٦٥٤) و ج ١٨ ص ٢٣٠( ش ٦٥) و ج ١٩، ص ٩٠( ش ٧٣٠٠).

[٤]. ظاهراً در سال ١٣٧٣ ش، نيز توسّط انتشارات آستان قدس رضوى چاپ شده است.

[٥]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، ج ٣٥، ص ٢٧٠( ش ١٢٣٥٠).

[٦]. وى از عارفان شيعه در قرن دوازدهم است كه در سال ١١٠٠ ق، در نيريز به دنيا آمد، تحصيلاتش را درزادگاه خويش و سپس در شيراز و اصفهان به انجام رسانيد. او جد سادات ذهبى است و نسبش با ٢٣ واسطه به امام سجّاد عليه السلام مى‌رسد. از استادان وى، سيّد هاشم بحرانى، ميرزا ابراهيم قزوينى( م ١١٤٩ ق) و مير محمّد تقى خراسانى( م ١١٣٨ ق) را مى‌توان نام برد. برجسته ترين شاگرد وى، آقا محمّد بيدآبادى است( الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٥).

[٧]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١١، ص ١٠٩( ش ٤٠٩٢)؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه‌مجلس شوراى اسلامى، ج ٣٥، ص ٣٠٥( ش ١٢٣٤٧) و ج ١٤، ص ٣٣( ش ٦٤٩٥٧)؛ الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٥.