تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٣٤٣ - عبد الخالق بن عبد الرحيم يزدى مشهدى(م ١٢٦٨ ق)
شيخ سليمان بن معتوق، اسد اللَّه بن اسماعيل شوشترى، سيّد محمّد مهدى شهرستانى، سيّد محمّد جواد بن محمّد عاملى و شيخ جعفر كاشف الغطاء درس خواند.
در سال ١٢١٠ ق، صاحب رياض به او اجازه عام (اجتهاد) داد. وى سپس به قم آمد و از محضر ميرزاى قمى بهره جست. وى سرانجام در سال ١٢٢٧ ق، به اصفهان رفت و در آن جا اقامت گزيد و به تدريس و اقامه حدود و احكام پرداخت.
سيّد صدرالدين شاگردانى تربيت كرد و كتاب هايى به رشته تحرير درآورد كه از آن جمله است:
- المجال فى الرجال
- تعليقة على نقد الرجال للتفرشى
- نكت الرجال على منتهى المقال
- شرح مقبولة عمر بن حنظلة.[١]
عبد الخالق بن عبد الرحيم يزدى مشهدى (م ١٢٦٨ ق)
وى، عالم، واعظ و مدرّس بزرگ شيعى است كه در سال ١٢٠٦ ق، به دنيا آمد. او در كربلا، نزد شيخ احمد احسايى و شريف العلماء مازندرانى شاگردى كرد و سپس، در مشهد ساكن شد و به تدريس و ارشاد پرداخت.
وى، از جمله دانشمندان شيخى است كه با تبليغات ملّا حسين بشرويه در مشهد به باب گرويد و به سبب حمايت بىدريغ از سيّد على محمّد باب، توسّط علما تكفير شد و فرزندش شيخ على را در قلعه طبرسى، در دفاع از باب، از دست داد و پس از ادّعاى مهدويت باب، به شدّت پشيمان و از وى روىگردان شد. از جمله آثار اوست:
[١]. أعيان الشيعة، ج ٩، ص ٣٧٢؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٣، ص ٤٦٧؛ الذريعة، ج ٢٤، ص ٣٠٤.