تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٣٣٢ - ابو القاسم بن حسن(محمد حسن) گيلانى(ميرزاى قمى)(م ١٢٣١ ق)
- زبدة الأعمال فى الأدعية و الآداب
- شرح الاستبصار
- وسيلة النجاة فى الأدعية و الأوراد
وى كتابى با عنوان بحر العلوم نيز دارد كه فارسى ملمّع و بدون ترتيب مانند كشكول است كه از فوايد هر علمى در آن آورده و هفت مجلّد است.[١]
ابو القاسم بن حسن (محمّد حسن) گيلانى (ميرزاى قمى) (م ١٢٣١ ق)
وى فقيه، مجتهد، اصولى پُر اطّلاع و ملقّب به «محقّق قمى» است و در سال ١١٥٠ ق، در جاپَلَق از توابع بروجرد به دنيا آمد. نزد پدرش و سيّد حسين بن جعفر خوانسارى (م ١١٩١ ق) و وحيد بهبهانى درس خواند و از آنان و محمّد مهدى بن محمّد فتونى و محمّد باقر بن محمّد باقر هزار جريبى روايت مىكند.
وى، سرانجام در قم ساكن شد و به تدريس و تأليف و ارشاد، مشغول شد تا به مرجعيت رسيد، چنان كه در فصل اوّل گذشت. وى در مخالفت با صوفيه، شدّت بسيار به خرج مىداد. او شاگردان بسيارى تربيت كرد و كتاب هاى فراوان، تأليف نمود كه از آن جمله است:
- رسالة فى معرفة مشايخ الإجازة من الرواة
- شرح حديث «رأس الجالوت»
- شرح حديث «أمر ابليس أن يسجد لآدم»
- شرح حديث «أنا الطّين»
- شرح حديث «هل رأيت رجلًا»
- شرح جملهاى از «خطبة البيان»
- فتحيه (در بيان نكتهاى در خطبه امام جواد عليه السلام).[٢]
[١]. الذريعة، ج ٣، ص ٤٢ و ٩٠ و ج ١١، ص ٣٢٢ و ج ١٣، ص ٨٤؛ رياض الجنة، ج ٢، ص ٣٩٧.
[٢]. أعيان الشيعة، ج ٢، ص ٤١١؛ ريحانة الأدب، ج ٦، ص ٦٨؛ موسوعة مؤلّفى الإمامية، ج ٢، ص ٥١٤؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٣، ص ٥١.