تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢١٢ - قرن دوازدهم

٤١. كاشف النكات فى شرح الكلمات‌، از احمد بن ابى الحسن على بن ابراهيم (ق ١٢ ق).[١]

شرح صد جمله از سخنان كلمات گهربار امير مؤمنان با عباراتى روان و رساست. اين كتاب با تحقيق آقاى محمّد بركت، در دفتر ميراث حديث شيعه به چاپ رسيده است.[٢]

٤٢. شرح حديث نبوى‌، از حاجى بابا فرزند محمّد صالح قزوينى (ق ١٢ ق)[٣].[٤]

اين رساله، به كوشش آقاى محمّدرضا بندرچى در فصل نامه علوم حديث، چاپ شده است.[٥]

٤٣. شرح حديث «اتفق الجميع لا تمانع بينهم من جهة الرؤية»، از صدر الدين محمّد بن محمّد صادق حسينى (ق ١٢ ق).[٦]

اصل روايت در الكافى (باب رؤيت) درباره انكار ديدن خدا در دنيا و آخرت، نقل شده است.[٧]

٤٤. شرحُ حديثَىْ «لا أدرى أيُّهُم أعظم أجراً ...»، از صدر الدين محمّد بن محمّد صادق حسينى. شرح دو حديث الخصال شيخ صدوق است.[٨]

٤٥. شرح حديث «أنا اللَّه الذى لا الهَ الَّا انا ...».[٩]

از محمّد مؤمن بن قوام الدين محمّد

[١]. وى، در دوره شاه سلطان حسين صفوى( ١١٠٥- ١١٣٥ ق) مى‌زيسته است و كتاب كاشف النكات فى شرح‌الكلمات را به نام وى نوشته است( ميراث حديث شيعه، دفتر ششم، ص ٢٧٣).

[٢]. ميراث حديث شيعه، دفتر ششم، ص ٢٧٣- ٣٥٦.

[٣]. وى، مذاق اصولى، حكمى و عرفانى دارد. ميرزا عبد اللَّه افندى او را هم‌عصر خود دانسته و به فضل و دانش‌مى‌ستايد. ميرزا خليل قزوينى و شيخ بهايى، از استادان او هستند. كتاب مشكول وى، احاديثى، از جمله شرح يك حديث نبوى را نيز در بردارد( الذريعة، ج ٢١، ص ٦٧؛ علوم حديث، ش ١٥، ص ١٢٩).

[٤]. الذريعة، ج ٢١، ص ٦٧.

[٥].« رساله حاجى بابا ...»، محمّد رضا بندرچى: علوم حديث، ش ١٥، ص ١٢٩.

[٦]. وى، فقيه شيعى است كه نزد رضى الدين محمّد بن حسن قزوينى( م ١٠٩٦ ق) درس خواند. تاريخ وفاتش‌معلوم نيست( طبقات أعلام الشيعة، ج ٦، ص ٣٨١؛ رياض، ج ٥، ص ١٧٢؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٢، ص ٣٢٧).

[٧]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٧، ص ١٧٣( ش ٦٥٩٨).

[٨]. همان، ج ١٨، ص ٢٥٣( ش ٧٠٩٩).

[٩]. الكافى، ج ١، ص ٢١٣.