تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٧٣ - ج شرح حديث

(م ٨١٦) است و در هند به چاپ رسيده است.

محمّد محمّد ابو زهو، پس از ذكر نمونه‌هايى از تلاش دانشمندان اهل سنّت در جوامع نگارى، زوايد نويسى، تخريج حديث و نگارش كتب اطراف الحديث‌[١]

و ...

مى‌گويد:

اين، مهم‌ترين فعّاليت‌هاى علما درباره جمع كردن حديث و ترتيب آن، در اين دوره (از ٦٥٦ ق، به بعد) است و جز آنها شروح و مختصرات بعضى از كتب حديث است [كه نمونه‌هاى آن ذكر شد]. با اين حال [همين آثار اندك و بسيار محدود نيز] غالباً از قرن يازدهم و بخشى از قرن دوازدهم، تجاوز نمى‌كند و امّا بعد از آن تا عصر كنونى ما، همّت‌ها حتى نسبت به قرائت كتب حديث، سست شده است، چه رسد به پرداختن به كار تدوين، و مردم چنان شده‌اند كه صحيح البخارى را تنها براى تبرّك مى‌خوانند.[٢]

[١]. بدين صورت است كه دو طرف حديث را ذكر مى‌كنند، چنان كه بر بقيه آن، دلالت كند و سپس، اسانيد آن راجمع مى‌كنند( الحديث و المحدّثون، ص ٤٣٣).

[٢]. الحديث و المحدّثون، ص ٤٥٢.