تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢٣٨ - شرح زيارت عاشورا

شرح زيارت عاشورا

بر اساس روايات متعدّد، زيارت ابا عبد اللَّه الحسين عليه السلام در شب و روز عاشورا، بلكه در همه اوقات، فضيلت بسيار دارد.[١]

در اين باره، زيارت‌نامه‌هايى با الفاظ مختلف در كتب حديث، موجود است كه از آن ميان، دو زيارت نامه از شهرت فراوان برخوردار است: يكى زيارت عاشوراى معروف و ديگرى زيارت عاشوراى غير معروف است كه هر دو در كتاب مفاتيح الجنان آمده است.

زيارت عاشوراى معروف، در كتاب گران سنگ البلد الأمين (ص ٢٦٩- ٢٧١)، جزو اعمال ماه محرّم ذكر شده است و با عبارت «السلام عليك يا أبا عبد اللَّه ...» آغاز مى‌شود. بر اين زيارت نامه، شرح‌هايى و در چگونگى زيارت ابا عبد اللَّه عليه السلام رساله‌هايى نگاشته شده است كه تعدادى از آنها مربوط به قرن دوازدهم و سيزدهم است كه بدانها اشاره مى‌شود:

١. شرح زيارة عاشوراء، از سيّد حسين بن جعفر خوانسارى (م ١١٩١ ق).[٢]

٢. رسالة فى كيفية زيارة العاشور، از محمّد محسن بن محمّد سميع كاشانى (م ١٢٢٢ ق). شارح، از نوادگان فيض كاشانى است.[٣]

٣. رسالة فى زيارة العاشوراء، از محمّد جعفر بن سيف الدين استرآبادى (شريعتمدار) (١١٩٨- ١٢٦٣ ق).[٤]

٤. رسالة فى زيارة العاشوراء و كيفيتها، از سيّد محمّد باقر بن محمّد تقى گيلانى (حجّة الإسلام) (١١٧٥- ١٢٦٠).[٥]

اين رساله، چاپ شده است.

٥. الدرّة الحمراء فى شرح كيفية زيارة العاشوراء، از محمّد بن ابى الحسن نايينى‌

[١]. رك: وسائل الشيعة، ج ١٤، ص ٤٧٦، ٤٩٤، ٥٠٩؛ بحار الأنوار، ج ٣٠، ص ٣٩٩ و ج ٥٣، ص ٣٠٥ و ج ٩٧، ص ٢٩٢، ٣٥٢ و ج ٩٨، ص ١٠٢، ٢٣١؛ إقبال الأعمال، ص ٥٣٤، ٥٦٧، ٥٦٨، ٥٧٣ و ....

[٢]. أعيان الشيعة، ج ٥، ص ٤٦٧؛ الذريعة، ج ١٣، ص ٣٠٧.

[٣]. علوم حديث، ش ٢٣، ص ١٨٠؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه گلپايگانى، ج ٣، ص ١٩٧( ش ٢٢١٧).

[٤]. الذريعة، ج ١٢، ص ٧٩( ش ٥٤٨)؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مدرسه سپه‌سالار( ش ٢٥٢٧).

[٥]. الذريعة، ج ١٢، ص ٧٩( ش ٥٤٧).