تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢٣٥ - شرح زيارت جامعه

فِى القُبُورِ وِ مِنِ النَّدَامَةِ يَوْمَ القِيَامَةِ ...».[١]

شرح‌هاى نوشته شده بر اين دعا در قرن‌هاى مورد بحث، اينهاست:

١. شرح دعاء العديلة، از محمّد بن عبد النبى اخبارى (م ١٢٣٢ ق). شارح، آن را به طور كامل در كتابش ميزان التمييز، به فارسى آورده است.[٢]

٢. شرح دعاء العديلة، از ملّا على خداوردى تبريزى (م بعد از ١٢٤٦ ق).[٣]

شارح، در سال ١٢٤٦ ق، در نجف اشرف از نگارش آن، فراغت يافته است.[٤]

٣. شرح دعاء العديلة، از محمّد تقى بن مير مؤمن حسينى قزوينى (م ١٢٧٠ ق).

ترجمه و شرح كوتاهى است.[٥]

٤. العقائد الناجية، از حسين بن جهانگير ميرزا (ق ١٣ ق). اين اثر، ترجمه و شرح دعاى عديله است.[٦]

٥. شرح دعاء العديلة (نجاة المؤمنين)، از محمّد على بن صادق نجفى نيشابورى (ق ١٣ ق).[٧]

شرح زيارت جامعه‌

زيارت جامعه كبيره، از جمله زيارت نامه‌هاى معتبر، بسيار پُر محتوا و سرشار از معارف الهى و انوار تابان مقام امامت و ولايت است كه براى همه امامان معصوم عليهم السلام،

[١]. رك: تهذيب الأحكام، ج ٣، ص ٨٨؛ المصباح، كفعمى، ص ٥٧٣؛ إقبال الأعمال، ص ١٧٥ و ٦٣٢؛ بحار الأنوار، ج ٨٤، ص ٣٠٤.

[٢]. الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٨.

[٣]. گويا فرزند ملّا محمّد گاوگانى است كه در سال ١٢٤٤ ق، در نجف بوده است. گاوگان، از محلّه‌هاى تبريزاست.

[٤]. الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٧.

[٥]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، ج ٣٥، ص ٤٢٠( ش ١٢٤٦٦).

[٦]. همان، ص ٤٢١( ش ١٢٤٦٨).

[٧]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٢، ص ٣٩( ش ٤٤٤٦).