تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢٣٤ - شرح دعاى عديله

يك بار، يا سالى يك بار، يا در دوره عمرت يك بار، بدان دعا كن. خداوند، تو را كفايت و يارى مى‌كند و تو را روزى مى‌دهد و آمرزش را از دست نمى‌دهى. اى كميل! سابقه دوستى تو برما واجب مى‌كند كه آنچه خواستى، به تو ببخشيم».

سپس فرمود: «بنويس: اللّهم إنى أسألك برحمتك الّتى وسعت كلّ شى‌ء ...».[١]

شروح دعاى كميل در قرون مورد بحث، اينهاست:

١. جنة الأمان فى شرح دعاء كميل‌، از محسن بن محمّد رفيع رشتى (م ١٢٩٠ ق).[٢]

٢. شرح دعاى كميل‌، از صفر على اشرفى (ق ١٣ ق). اين شرح با نقل مطالب فلسفى از ملّاصدرا همراه است.[٣]

٣. شرح دعاى كميل‌، از محمّد نجف كرمانى (ق ١٣ ق).[٤]

٤. شرح دعاى كميل‌، از محمّد بن سليمان تنكابنى (م ١٣١٠ ق).[٥]

شرح دعاى عديله‌

شيخ عباس قمى، از ميرزا حسين نورى چنين نقل مى‌كند:

دعاى معروف به «عديله»، تأليف يكى از اهل علم است و مأثور نيست و در كتاب‌هاى حاملان حديث و حديث شناسان، موجود نيست.[٦]

البته در كتب معتبر حديث و دعا، موضوع پناه بردن به خدا در عدول از اعتقادات حق به عقايد باطل در هنگام مرگ، مطرح است و در كتاب‌هاى روايى دعاهايى در اين‌باره موجود است، مانند: «... اللَّهُمَّ إنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ العَدِيلَةِ عِنْدَ الْمَوتِ وَ مِنْ شَرِّ الْمَرجِعِ‌

[١]. إقبال الأعمال، ص ٧٠٦.

[٢]. تراجم الرجال، ج ١، ص ٤٢٥- ٤٢٩.

[٣]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٣، ص ١٨٥( ش ٤٩٩٢).

[٤]. موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٣، ص ٦٣٤؛ الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٩.

[٥]. الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٩.

[٦]. مفاتيح الجنان، ذيل دعاى« عديله».