تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ٢٣٣ - شرح دعاى كميل

١٠. شرح دعاء عرفه‌، از سيّد ماجد بن ابراهيم حسينى (زنده در ١١٥٢ ق).[١]

شرح جمله «ها أنا أتوسّل إليك بفقرى اليك ...» است.[٢]

١١. شرح دعاى عرفه‌، از محمّد على بن ابى طالب زاهدى لاهيجى گيلانى (م ١١٨٠ ق).[٣]

١٢. كنوز المعرفة فى شرح دعاء عرفه‌، از سيّد على اكبر بن نصر اللَّه شيرازى (مولوى) (ق ١٣ ق). شامل مسائل ادبى، لغوى، بلاغى، امثال و حِكَم، و آيات و روايات است.[٤]

شرح دعاى كميل‌

سيّد بن طاووس در كتاب إقبال الأعمال، چنين نقل مى‌كند:

كميل بن زياد مى‌گويد: با مولايم امير مؤمنان، در مسجد بصره بودم. گروهى از اصحاب نيز با وى بودند. يكى از آنان گفت: [معناى‌] گفته خداى عز و جل: «فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ»[٥]

چيست؟ فرمود: «شب نيمه شعبان. سوگند به آن كه جانم در دست اوست، هيچ بنده‌اى نيست، مگر اين كه آنچه از خوبى و بدى بر او جارى مى‌شود، در شب نيمه شعبان براى او تا چنين شبى در سال آينده قسمت مى‌شود؛ و هيچ بنده‌اى آن را احيا ندارد و با دعاى خضر عليه السلام دعا نكند، مگر اين كه پاسخ داده شود».

وقتى امام عليه السلام برگشت، رفتم درِ خانه ايشان را زدم. فرمود: «چه چيز تو را اين جا آورد، اى كميل؟».

گفتم: دعاى خضر، اى امير مؤمنان!

فرمود: «بنشين، كميل! وقتى اين دعا را حفظ كردى، هر شب جمعه، يا ماهى‌

[١]. وى در كاشان اقامت داشت و به تدريس مشغول بود. او در آثارش بيشتر به حلّ مسائل پيچيده فلسفى‌پرداخته است( تراجم الرجال، ج ١، ص ٤٢٠).

[٢]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٦، ص ٢٦( ش ٦٠٢٥).

[٣]. الذريعة، ج ١٣، ص ٢٥٨؛ مفاخر اسلام، ج ٧، ص ٢٠٧- ٣٥١.

[٤]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٢٢، ص ٢٤( ش ٨٤٣٠).

[٥]. الدخان، آيه ٤.