تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ١٨٧ - قرن سيزدهم

آيد. سپس، از شرح نهج البلاغةى ابن ابى الحديد، آنچه را مربوط به مباحث امامت است، استخراج كرده و خلل و فساد آنها را به تفصيل، بيان كرده است. كتاب، در دو مجلّد است كه مجلّد نخست و قسمتى از مجلّد دوم، به اتمام رسيده است.[١]

١٠. شرح على نهج البلاغة، از ابو الحسن بن محمّد بحرانى (م ١١٩٣ ق)[٢].[٣]

١١. شرح نهج البلاغة، از عبد النبى بن محمّد طسوجى (م ١٢٠٣ ق).[٤]

١٢. شرح و ترجمه عهد مالك اشتر، از محمّد كاظم بن محمّد فاضل مشهدى (م اوايل ق ١٢ ق). مؤلّف، اين شرح را به درخواست شاه قلى خان نگاشته است. اين كتاب، به تصحيح مهدى انصاريان در سال ١٣٧٣ ش، در قم به چاپ رسيده است.[٥]

قرن سيزدهم‌

١٣. تحفة الولىّ‌، از محمّد حسين بن احمد يزدى (م ١٢٢٧ ق). اين كتاب، شرح و ترجمه سفارش‌نامه على عليه السلام به مالك اشتر است.[٦]

١٤. شرح نهج البلاغة الكبير (نخبة الشرحين)، از سيّد عبد اللَّه بن محمّد رضا شبّر (م ١٢٤٢ ق). مؤلّف، اين شرح را از دو شرح ابن ابى الحديد و ابن ميثم، برگزيده است، بدين ترتيب كه در تواريخ و قصص، به شرح ابن ابى الحديد، و در اعراب و تحقيق، به شرح ابن ميثم، تكيه كرده است.[٧]

[١]. همان، ج ١٢، ص ٢١٠( ش ١٣٩٥).

[٢]. وى، مفسّر، فقيه و اديب شيعى است كه ساكن شيراز بوده و با حكومت كريم‌خان زند نيز رابطه داشته است. وى در جوار مرقد سيّد احمد بن موسى شاه چراغ عليه السلام دفن گرديده است. شرح الصحيفة الكاملة و شرح الاحتجاج طبرسى نيز از اوست( أعيان الشيعة، ج ٢، ص ٣٣٥؛ معجم المؤلفين، ج ٣، ص ٢٧٧).

[٣]. أعيان الشيعة، ج ٢، ص ٣٣٥.

[٤]. الذريعة، ج ١٤، ص ١٣٤؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١٣، ص ٣٧٦.

[٥]. الذريعة، ج ١٤، ص ١٤٤؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آستان قدس رضوى، ج ٥، ص ٤٦.

[٦]. الذريعة، ج ٣، ص ٤٨٠.

[٧]. همان، ج ١٤، ص ١٣٤ و ج ٢٤، ص ٩٦( ش ٤٩٥).