تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ١٨٢ - شرح و حاشيه نويسى بر«تهذيب الأحكام»

(م ١١٢٥ ق).[١]

٥. شرح مشيخة تهذيب الأحكام‌، از محمّد اشرف بن عبد الحسيب عاملى اصفهانى (م ١١٤٥ ق).[٢]

٦. شرح التهذيب‌، از احمد بن اسماعيل جزايرى (م ١١٥١ ق).[٣]

٧. توضيح المرام فى شرح تهذيب الأحكام‌، از محمّد نعيم بن محمّد تقى عرفى طالقانى (ملّا نعيما) (م بعد از ١١٥٨ ق يا ١١٧٧ ق). شرحى است به روش «قال- أقول»، داراى تحقيقات بسيار و مناقشات سودمند، به همراه نقل گفته‌هاى بسيار از عالمان حديث و فقه.[٤]

نسخه كتاب، توسّط سيّد صادق حسينى اشكورى، معرّفى شده است.[٥]

٨. الحاشية على التهذيب‌، از ملّا اسماعيل بن محمّد حسين مازندرانى خواجويى (م ١١٧٣ ق).[٦]

٩. الحاشية على التهذيب‌، از محمّد باقر بن محمّد طاهر خراسانى كرباسى (م ١١٧٥ ق)[٧].[٨]

اين اثر، تدوين حاشيه‌هاى پراكنده استاد مؤلّف (علّامه مجلسى)، با

[١]. همان‌جا؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، ج ٢٦، ص ٣٢٥( ش ٧٨٤٣).

[٢]. تلامذة العلّامة المجلسى، ص ٧٨١.

[٣]. الذريعة، ج ١٣، ص ١٥٤.

[٤]. همان، ج ٢٦، ص ٤٩.

[٥]. ميراث حديث شيعه، دفتر نهم، ص ٥٣٥- ٥٤٣.

[٦]. الذريعة، ج ٦، ص ٥١.

[٧]. وى، از دانشمندان اخبارى و از عارفانى است كه در سلوك، روش طاقت‌فرسايى داشته است. ولادت اوسال ١٠٨٠ ق، بوده است. او در سال ١١٠٣ ق، از طوس به اصفهان مهاجرت كرد و هفت سال در خرابه مسجدى سكونت گزيد و نزد علّامه مجلسى شاگردى نمود و از وى و شيخ حرّ عاملى، اجازه روايت دارد. وى از سال ١١٢٢ ق، به كرباس فروشى روى آورد و در سال ١١٢٥ ق، دچار بيمارى شد. فوائد الأخبار نيز از اوست.( فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، ج ٢٢، ص ٢٢٣- ٢٢٤؛ تتميم أمل الآمل، ص ٩٥- ٩٦؛ تلامذة العلّامة المجلسى، ص ٨٩).

[٨]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، ج ٢٣، ص ٩٤.