تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ١٦٥ - ١ - ١ - ٣ اجازات الحديث

١١. سبل الهداية فى علم الدراية، از على بن خليل رازى تهرانى (١٢٩٦ ق).[١]

اين كتاب به وسيله سيّد محمّد رضا حسينى جلالى مورد تحقيق قرار گرفته است.[٢]

١٢. منبع الأحكام‌، از محمّد بن سليمان تنكابنى (م ١٣٠٢ ق). ارجوزه‌اى است در ٧٨ بيت در قواعد علم درايه و شناخت حديث.[٣]

١٣. دراية الحديث‌، از محمود بن على اصغر تبريزى (م ١٣١٠ ق).[٤]

١- ١- ٣. اجازات الحديث‌

يكى ديگر از موضوعات مربوط به حديث، «اجازه» است. اجازه، يكى از طُرُق حمل حديث است‌[٥]

كه در ميان دانشمندان دينى، بخصوص محدّثان، مرسوم بوده است.

شيخ آقا بزرگ، در تعريف اجازه مى‌گويد: «اجازه، سخن اجازه دهنده و انشاى اذن او در روايت حديث از وى است».[٦]

شخص اجازه گيرنده، معمولًا كتاب‌هاى مورد اجازه و سلسله مشايخ روايت خود را نيز در متن اجازه- كه گاه كوتاه و گاه بلند و در حدّ يك كتاب است- ذكر مى‌كند تا اسناد حديث به معصوم عليه السلام برسد.

برخى از محقّقان معتقدند كه اجازه، در صورتى مفيد و معتبر است كه شامل نقل احاديثى باشد كه درستى آنها نزد شيخ و استاد حديث، تأييد شده است تا بدين وسيله، يك نسخه خطّى حديث از نسلى به نسلى، يا از سرزمينى به سرزمين ديگر و... به طور درست، انتقال يابد؛ و گرنه اجازه براى نقل حديث از كتاب‌هاى چاپ‌

[١]. همان، ج ١٠، ص ١٣٥ و ج ١٢، ص ١٣٥.

[٢]. دو فصل نامه علوم الحديث، ش ١٩.

[٣]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١٢، ص ٨١( ش ٤٥٠٥) و ج ١٦، ص ١١٢( ش ٦١٠٩).

[٤]. الذريعة، ج ٨، ص ٥٦.

[٥]. درايه الحديث، ص ١٣٤.

[٦]. الذريعة، ج ١، ص ١٣١.