تاريخ حديث شيعه در سده هاى دوازدهم و سيزدهم هجرى - صفره، حسين - الصفحة ١٢٢ - ٣ - ٣ - ٢ تفاسير روايى

١٢. صفوة التفاسير، از سيّد عبد اللَّه بن محمّد رضا شبّر. اين كتاب، نسبت به الجواهر الثمين، تفسيرى متوسّط است.[١]

١٣. غنائم العارفين فى تفسير القرآن المبين‌، از محمّد على بن محمّد برغانى قزوينى (م ١٢٧٢ ق). تفسير مفصّلى است با استناد به احاديث اهل بيت عليهم السلام، داراى رمزهايى براى منابع حديث. مؤلّف، مطالبى را نيز به روشى مايل به شيخيه به طور مفصّل مى‌آورد و از شيخ احمد احسايى با عنوان «قطب العارفين»، نقل قول مى‌كند.[٢]

١٤. بحر العرفان و معدن الإيمان‌، از محمّد صالح بن محمّد برغانى قزوينى (م ١٢٨٣ ق). تفسير جامعى است در هفده مجلّد، شامل معانى ظاهر و باطن آيات، بنا بر آنچه در روايات معصومان عليهم السلام آمده است. مؤلّف، احاديث روايت شده از ائمه عليهم السلام در تفسير را جمع‌آورى كرده است و در پىِ هر آيه، احاديث مربوط به آن، سپس مطالب لغوى، اعراب، شأن نزول و... را مى‌آورد.[٣]

١٥. مفتاح الجنان فى حلّ رموز القرآن المبين‌، از محمّد صالح بن محمّد برغانى قزوينى. اين كتاب، مختصر تفسير بحر العرفان ياد شده است و خود را مقيّد كرده است كه فقط از آنچه از معصومان عليهم السلام در تفسير روايت شده، استفاده كند. اين كتاب در سال ١٣٦٣ ش، در تهران توسّط انتشارات جهان، منتشر شده است.[٤]

١٦. التفسير بالمأثور، از على اصغر بن محمّد حسن قائنى (م ١٣١٠ ق).[٥]

١٧. بصائر الإيمان فى تفسير القرآن (درّة الصفا فى تفسير أئمّة الهدى)، از سيّد صبغة اللَّه بن سيّد جعفر كشفى دارابى (ق ١٣ ق). مؤلّف، از شاگردان صاحب جواهر و شيخ‌

[١]. همان، ج ١٥، ص ٤٨( ش ٣١٨).

[٢]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٢٣، ص ٢٧٧( ش ٩١٤٩).

[٣]. همان، ج ١٣، ص ٢٦٥( ش ٥٠٧٣، ٥٠٧٤ ق)؛ الذريعة، ج ٣، ص ٤١.

[٤]. فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٦، ص ٥٠( ش ٢٠٤٢)؛ معجم مطبوعات العربية فى ايران، ص ٢٤٥.

[٥]. الذريعة، ج ٤، ص ٢٦٥( ش ١٢٣٦).