دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٣

سخنى درباره عدم امكان رؤيت خدا با چشم

پيروان مكتب اهل بيت : بر پايه آموزه هاى قرآن و سنّت و حكم قطعى عقل و برهان ، بر اين باورند كه ديدار حسّى خداوند متعال ، ممتنع (غير ممكن) است . پيروان مكتب معتزله از اهل سنّت نيز مانند اماميه ، معتقد به عدم امكان رؤيت حسّى خداوند متعال هستند ؛ امّا اشاعره و گروهى از اهل حديث كه «مُشبّهه» و يا «حشويّه» ناميده مى شوند ، قائل به امكان رؤيت حسّى هستند ، با اين تفاوت كه حشويه ، قائل به جسم بودن خدا هستند ؛ امّا اشاعره به گفته قاضى ايجى ، معتقدند كه خداوند ، جسم نيست و در جهتى قرار ندارد و از اين رو ، شرايطى مانند : مواجهه و تأثّر حَدَقه و . . . ، محال است . با اين حال ، مى تواند مثل ماه شب چهارده ، بر بندگانش منكشف شود و به ديده در آيد ، چنان كه در احاديث صحيح ، وارد شده است . [١] تفاوت ديگر عقيده اشاعره و حشويه ، اين است كه حشويه مى گويند خداوند در دنيا و آخرت ، قابل رؤيت است ؛ [٢] امّا اشاعره مى گويند كه خداوند ، تنها در آخرت با چشم ديده مى شود ؛ امّا لازمه رؤيت او جسم بودن او و تشبيه خالق به