دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢١١
٢٨٠٢.الكافى ـ به نقل از عبدالرحمان بن ابى نجران ـ: به امام باقر عليه السلام نوشتم (/ شفاهى گفتم) : خدا مرا فدايت كند! ما مهرگسترِ مهربانِ يكتاى يگانه بى نياز را مى پرستيم؟ فرمود : «هركه نام را بپرستد ، نه ذات موسوم به نام ها را ، مشرك و كافر و منكر شده و چيزى نپرستيده است ؛ بلكه خداى يكتاى يگانه بى نياز را كه به اين نام ها ناميده شده است ، پرستش كن ، نه نام ها را ؛ زيرا نام ها صفاتى هستند كه خداوند با آنها ، خود را وصف كرده است» .
٢٨٠٣.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به زنديقى كه پرسيد : خدا چيست؟ ـ: او پروردگار است ؛ او معبود است ؛ او «اللّه » است و مقصودم از «اللّه » ، حروف «الف» و «لام» و «هاء» نيست ؛ بلكه منظورم معنايى [و ذاتى ]است كه آفريننده و سازنده چيزهاست و اين حروف بر او اطلاق شده است ، و همين معناست كه به نام هاى اللّه و رحمن و رحيم و عزيز و مانند اين نام ها ناميده مى شود ، و همو ـ جلّ و عزّ ـ معبود است .
٢٨٠٤.الكافى ـ به نقل از نضربن سويد ـ: هشام بن حكم مى گويد از امام صادق عليه السلام درباره نام هاى خدا و اشتقاق آنها پرسيدم كه : «اللّه » از چه مشتق شده است؟ فرمود : اى «هشام! اللّه ، مشتقّ از اله شده (پرستش و عبادت) است ، و اله ، مقتضى وجود مألوه (معبود) است و نام غير صاحب نام است . پس هركه نام ، نه معنا (ذات و مصداق) را بپرستد ، كافر شده و در حقيقت ، چيزى نپرستيده است ، و هركه هم نام و هم معنا را بپرستد ، شرك ورزيده و دو چيز را پرستيده است و هركه معنا را ، بدون نام بپرستد ، اين ، همان يكتاپرستى است . فهميدى ، اى هشام؟ گفتم : بيشتر توضيح بده . فرمود : «خداوند ، ٩٩ نام دارد . بنا بر اين ، اگر نام ، همان صاحب نام باشد ، آن گاه ، هر نامى از آنها خدايى خواهد بود ، در صورتى كه اللّه ، يك معنا [و ذات ]است و اين نام ها ، همگى حكايت از او دارند و همه آنها غير از اويند . اى هشام! نان ، نام آن چيزى است كه مى خورند و آب ، نام آن چيزى است كه مى آشامند و لباس ، نام آن چيزى است كه مى پوشند ، و آتش ، نام چيزى است كه مى سوزانَدَ . فهميدى ، اى هشام ، به طورى كه بتوانى با دشمنان ما كه ديگرى را با خداوند عز و جلشريك مى گيرند ، مقابله كنى و شكستشان دهى؟» گفتم : آرى . فرمود : «اى هشام! خداوند ، تو را بدين توضيحات ، سود بخشد و پا برجايت بدارد» . به خدا سوگند ، از آن زمان تاكنون كه اين جا ايستاده ام ، هيچ كس در بحث توحيد ، مرا مغلوب نكرده است .