دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٦
أزيدُكُم؟ فَيَقولونَ : ألَم تُبَيِّض وُجوهَنا؟ ألَم تُدخِلنَا الجَنَّةَ وتُنَجِّنا مِنَ النّارِ؟ قالَ : فَيَكشِفُ الحِجابَ ، فَما اُعطوا شَيئا أحَبَّ إلَيهِم مِنَ النَّظَرِ إلى رَبِّهِم عز و جل . [١] چون بهشتيان به بهشت درآيند ، خداى ـ تبارك و تعالى ـ به آنان مى فرمايد : «مى خواهيد چيزى برايتان بيفزايم؟» . مى گويند : آيا سيمايمان را سپيد نكردى؟ آيا ما را به بهشت در نياوردى و از آتش ، رهايمان نساختى؟ پس حجاب ، كنار مى رود و چيزى به آنها عطا نشده كه برايشان دوست داشتنى تر از نگريستن به وجه خدا باشد . پاسخ اين است كه بر فرض ، ادّعاى اهل حديث را مبنى بر صحّت احاديث ياد شده بپذيريم ، اوّلاً رؤيت در اين روايات ، قابليتِ انطباق با «رؤيت قلبى» با تفسير صحيحى كه از آن خواهد آمد ، دارند . ثانيا با توجّه به اين كه قرآن و برهان ، امكان رؤيت حسّى را رد كرده اند ، اگر روايتى قابل توجيه نباشد ، قطعا قابل قبول نيست . لذا امام رضا عليه السلام در پاسخ ابو قرّه كه از ايشان پرسيد : «آيا روايات را دروغ مى دانى؟» ، فرمود : إذا كانَتِ الرِّواياتُ مُخالِفَةً لِلقُرآنِ كَذَّبتُ بِها . [٢] هنگامى كه روايات با قرآنْ مخالف باشد ، تكذيبشان مى كنم . همچنين استدلال به آيه : «وُجُوهٌ يَوْمَئذٍ نَّاضِرَةٌ * إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ» ، [٣] بر امكان رؤيت حسّى صحيح نيست ؛ زيرا جمع ميان اين آيه و ساير آياتى كه دلالت بر
[١] صحيح مسلم : ج ١ ص ١٦٣ ح ٢٩٧ ، سنن الترمذى : ج ٤ ص ٦٨٧ ح ٢٥٥٢ و ج ٥ ص ٢٨٦ ح ٣١٠٥ ، سنن ابن ماجة : ج ١ ص ٦٧ ح ١٨٧ ، مسند ابن حنبل : ج ٦ ص ٥٠٥ ح ١٨٩٦٣ ، كنز العمّال : ج ١٤ ص ٤٤٧ ح ٣٩٢٠٤ .[٢] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٤ ص٥٠٤ ح٣٧٦٣ .[٣] قيامت : آيه ٢٢ ـ ٢٣ .