دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٥
در اين بخش ، نكات تربيتى مهمّى درباره آرزو مورد توجّه قرار گرفته كه اجمالاً به آنها اشاره مى كنيم :
يك . نقش اَمَل در زندگى فردى و اجتماعى
آرزوى كمال ، ريشه در سرشت انسان دارد . انسان ، ذاتا در جستجوى كمالِ مطلق است و بدين جهت ، آرزوهاى او حدّ و حصر ندارد . [١] اين خصوصيت فطرى ، در حقيقت ، موتورِ زندگى و اصلى ترين عامل پيشرفت تمدّن بشر و تكامل جامعه انسانى است . جهان ، با آرزو برپاست [٢] و انسان با آرزو زندگى مى كند . اگر آرزو از آدمى گرفته شود ، هيچ مادرى فرزند خود را شير نمى دهد، [٣] هيچ باغبانى نهال نمى نشانَد، [٤] هيچ پژوهشى انجام نمى شود ، هيچ كشف تازه اى در جهان علم ، رُخ نخواهد داد و سرانجام ، جامعه بشر ، هيچ حركتى به سوى تكامل نخواهد داشت . از اين رو ، پيامبر خدا ، آرزو را رحمتى مى داند كه خداوند متعال به جامعه بشر ارزانى داشته است . [٥] مسئله مهم در بهره گيرى انسان از اين موهبت الهى ، چگونگى تربيت آن است كه اگر اين خصوصيت فطرى درست تربيت شود ، انسان با دستيابى بر آرزوهاى خود ، آرامش پيدا مى كند تا آن جا كه به تدريج ، به تعبير قرآن ، صاحب
[١] ر . ك : ص ٣٢٧ ح ٢٩٠٧ و ٢٩٠٨ .[٢] ر . ك : ص ٣٢٥ ح ٢٩٠١ .[٣] ر . ك : ص ٣٢٣ ح ٢٨٩٨ .[٤] ر . ك : ص ٣٢٣ ح ٢٨٩٨ .[٥] ر . ك : ص ٣٢٣ ح ٢٨٩٨ .