دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩١
بالاترين مراتب توحيد
بالاترين مراتب اخلاص و يا توحيد در عبادت ، آن است كه انسان در عبادت و اطاعت ، از خداوند متعال مزد طلب نكند ؛ بلكه عشق و محبّت خدا ، او را به اطاعت از او وادار نمايد ، چنان كه امام صادق عليه السلام مى فرمايد : مردم ، خداى عز و جل را به سه گونه عبادت مى كنند : گروهى از سرِ رغبت به پاداش الهى ، او را عبادت مى نمايند كه اين ، عبادت حريصان و همان طمع است . گروهى ديگر ، او را از سرِ بيم از آتش عبادت مى كنند كه اين ، عبادت بردگان و همان ترس است . امّا من ، از سرِ محبّت به او عبادتش مى كنم كه اين ، عبادت بزرگ مَنشان و اين ، همان آسودگى است .
قرآن
«و ما پيش از تو ، هيچ پيامبرى نفرستاديم ، مگر آن كه به او وحى كرديم كه : معبودى جز من نيست . پس مرا بپرستيد» .
«فقط تو را مى پرستيم و فقط از تو يارى مى جوييم» .
«آگاه باشيد كه آيين ناب ، از آنِ خداست ؛ و كسانى كه به جاى او اوليايى براى خود گرفته اند [به اين بهانه كه :] ما آنها را نمى پرستيم ، مگر براى اين كه ما را به خدا نزديك تر سازند ، البته خدا ميان آنان ، درباره آنچه بر سرِ آن اختلاف دارند ، داورى خواهد كرد . همانا خدا ، كسى را كه دروغگو و ناسپاس است ، راهنمايى نمى كند» .
«بگو : اى اهل كتاب! به سوى سخنى بياييد كه ميان ما و شما يكسان است و آن اين است كه : جز خدا را نپرستيم و چيزى را شريك او نگردانيم ، و بعضى از ما ، بعضى ديگر را به جاى خدا ، خداوندگار نگيرد . پس اگر [از اين پيشنهاد ]روى گرداندند ، بگوييد : گواه باشيد كه ما مسلمانيم» .
«بگو : اى مردم! اگر در دين من ، دودليد ، پس [بدانيد كه من] كسانى را كه شما به جاى خدا مى پرستيد ، نمى پرستم ؛ بلكه خدايى را مى پرستم كه جانِ شما را مى ستانَد ، و به من فرمان داده شده كه از اهل ايمان باشم [و فرمان داده شده است كه :] به دين يكتاپرستى روى آور و هرگز از مشركان مباش و به جاى خدا ، چيزى را كه نه سود به تو مى رسانَد و نه زيان ، مخوان ، كه اگر چنين كنى ، هر آينه ، از ستمكارانى» .