منابع شناخت‌ پس از آشنايى با ابزار شناخت، اينك وقت آن رسيده است كه به بررسى منابع شناخت بپردازيم. در برخى از كتاب‌هاى شناخت‌شناسى اين دو بحث با هم خلط شده و علت آن قرابتى است كه بين اين دو وجود دارد. اين دو با هم تفاوت جوهرى دارند و مى‌توان آن را در ضمن يك مثال بيان كرد:
ارتباط بين ابزار و منابع شناخت همانند ارتباط پمپ آب با چاه است. با پمپ آب به عنوان ابزار براى بهره‌بردارى از چاه به‌عنوان منبع كمك مى‌گيريم. از اين جهت، حس و عقل از ابزار شناخت محسوب مى‌شود و محل و مكانى كه ابزار به‌سراغ شناخت آن مى‌رود، منابع آن به‌حساب مى‌آيد. «١» اينك به بررسى منابع شناخت مى‌پردازيم:
١- طبيعت‌ طبيعت؛ يعنى، همين عالم جسمانى، عالم زمان و مكان، عالم حركت و همين عالمى كه ما در آن زندگى مى‌كنيم. بيشتر دانشمندان الهى و مادى، طبيعت را به‌عنوان منبع شناخت پذيرفته‌اند و فقط معدودى از آنها- همچون افلاطون و دكارت- معتقدند كه چون رابطه انسان با طبيعت از طريق حس انجام مى‌گيرد و شناخت حسى، جزئى است و