مى‌يابيم به اين آگاهى «علم حضورى» مى‌گويند.
ولى گاهى اوقات، آگاهى ما از جهان خارج به‌واسطه يك صورت ذهنى انجام مى‌گيرد؛ بدين معنا كه ابتدا با صورت ذهنى برخورد مى‌كنيم و چون اين صورت نشانگر همان شى‌ء خارجى است، به آن علم پيدا مى‌كنيم. به‌عبارت ساده‌تر، ما از طريق يكى از حواس پنجگانه با خارج تماس پيدا مى‌كنيم و به كمك اين قوا، تصويرى در ذهنمان نقش مى‌بندد. ما از طريق اين تصوير، علم پيدا مى‌كنيم. به اين نوع علم، «علم حصولى» گويند.
تفاوت علم حضورى با حصولى‌ در علم حصولى، صورت‌هاى ذهنى نقش ميانجى و رابطه ايفا مى‌كنند و ممكن است اين صورت با خارج مطابقت كامل نداشته باشد. در نتيجه، علم حصولى خطاپذير است، بر خلاف علم حضورى كه خطا ناپذير است؛ چون واسطه‌اى به‌نام صورت ذهنى در كار نيست تا با خارج مطابقت داشته يا نداشته باشد، بلكه خود معلوم (نه صورت ذهنى آن) نزد عالم حاضر است.
به‌عبارت ديگر، خطاى در ادراك درصورتى قابل تصور است كه بين درك كننده و شى‌ء درك شده واسطه‌اى باشد و آگاهى ما به كمك آن تحقق يابد. اينجاست كه سؤال مى‌شود آيا اين واسطه، نقش نمايانگرى خود را بخوبى انجام داده يا دچار خطا شده است؟ اما در صورتى‌كه واسطه‌اى در كار نباشد، بلكه خود معلوم بدون واسطه، نزد درك كننده حاضر باشد ديگر احتمال خطا وجود ندارد. «١»