«شايعه پراكنى» كاهش روحيه مردم و سربازان «١»، بى‌اعتمادى و ايجاد تفرقه است.
د- جنگ شيميايى و ميكروبى:
كاربرد عوامل شيميايى مانند عوامل روانى سابقه‌اى طولانى دارد. اوّلين عوامل شيميايى كه انسان در جنگ به كار برد، نفت و قير بود. به مرور زمان، مواد شيميايى ديگرى چون كُلر، گاز خَردل، فسوژن، گاز اشك آور و مانند آن، برآنها افزوده شد. از اين مواد به صورت گسترده و وسيع در جنگ جهانى اوّل استفاده گرديد؛ در جنگ جهانى دوم نيز به علت ترس طرفهاى درگير از حمله شيميايى طرف مقابل، از آن استفاده نشد؛ امّا بعد از آن در بسيارى از جنگهاى منطقه‌اى و محلى (مانند جنگ ويتنام) مورد بهره‌بردارى قرار گرفت. «٢» از مواد شيميايى براى كشتن، صدمه زدن و ناتوان كردن انسان و حيوان و حتى به منظور از بين بردن گياهان و عدم بارورى خاكِ دشمن استفاده مى‌شود. اين مواد كه به صورت جامد، گاز و مايع به كار مى‌روند، از طريق پوست، دستگاه گوارشى و تنفسى براى موجودات زنده خطر مى‌آفريند. «٣» نوع ديگرى از جنگ كه در بخش جنگ شيميايى مورد بحث قرار مى‌گيرد، جنگ ميكروبى است. در اين جنگ موجودات زنده ميكروسكوپى مانند ويروسها، باكتريها، قارچها، انگلها و مانند آن، با همان كاربردهاى مواد شيميايى براى مقاصد نظامى و غير نظامى به كار مى‌روند. اين جنگ نيز قدمت زيادى دارد، زيرا تاتارها، در سال ١٣٤٧ ميلادى (٧٢٦ ه. ش.) براى اوّلين بار از ميكروب طاعون و وبا عليه دشمنان خود استفاده كردند. «٤» به نظر نمى‌رسد، با توجه به اثرات وحشتناك به كارگيرى عوامل شيميايى و ميكروبى، توليد و به كارگيرى آنها كاهش يافته باشد؛ امّا به دو دليل توجه به سلاحهاى شيميايى و ميكروبى در حال افزايش است. اوّل: هزينه ساخت و انبارسازى آن در مقايسه با ساير سلاحهاى جنگى بسيار كمتر است، همچنين براحتى و بدون‌