گرفت، امّا تنها روحيه متعالى و دائمى، مايه پيشرفت و ثبات در زمينه استراتژيهاى سياسى، نظامى، فرهنگى و اقتصادى و نيز مايه افزايش مطمئن قدرت ملّى، در زمان صلح و جنگ است. به عنوان مثال، تقويت روحيه سربازان آلمانى توسط هيتلر، يكى از دلايل پيشرويهاى اوّليه نظامى او در شوروى (سابق) بود، ولى سربازانش كه از روحيه عميق و در نتيجه از قدرت وافر برخوردار نبودند، از سربازان روسى كه با روحيه ميهن‌پرستانه از مسكو دفاع مى‌كردند، شكست خوردند.
روحيه چه به صورت موقّت و يا دائمى- چه به شكل مثبت و چه به شكل منفى- مؤثرترين عامل پيروزيها و شكستهاست. به ديگر سخن، تعداد فراوان سربازان و يا قدرت تسليحاتى قابل توجه، تعيين كننده‌ترين عامل در پيروزيها به شمار نمى‌آيد، بلكه ارتشى كه با نيروى روحى قويترى مى‌جنگد، قادر است، دشمن مجهزتر از خود را شكست دهد، زيرا روحيه قوى، سربازان را وامى‌دارد، براى نيل به پيروزى و پرهيز از شكست تا سر حد امكان، تلاش كنند. جنگ بدر نمونه‌اى در اين زمينه است، چون در اين جنگ، سپاه غير مجهز ٣١٣ نفرى مسلمانان با بهره‌گيرى از سازماندهى مناسب، نظم و انضباط و بويژه روحيه قوى بر لشكر مجهّز هزارنفرى مشركين پيروز شدند. «١» ج- ايدئولوژى‌ ايدئولوژى در يك معنا، به نوعى نظام فكرى و عقيدتى گفته مى‌شود كه مجموعه افكار انسان را در ابعاد مختلف زندگى اجتماعى شكل مى‌دهد، و نيز بايدها و نبايدهاى رفتار سياسى، اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى را تعيين و آن را در جهت نيل به اهدافش هدايت مى‌كند. «٢» برخى از اين بايدها و نبايدها، به تاكتيك و برخى ديگر به برنامه استراتژيك مربوط مى‌شود. به عنوان مثال، تصميم به حفظ آمادگى در مقابل دشمنان احتمالى، يك برنامه استراتژيك است. امّا طرح اينكه با چه سلاحى و يا چگونه و در چه مناطقى اين آمادگى را حفظ كنيم، نوعى شيوه عمل كوتاه مدت و يا طرحى‌