كشور رابطه مستقيم بر قرار كنند. چنين افرادى عقيده دارند كه ظهور و زوال تمدنهاى قديم و جديد در مناطق معتدل آب و هوايى شكل گرفته است، زيرا آب و هواى بسيار سرد و بسيار گرم موجب كندى فعاليتهاى انسانى و در نهايت مانع توسعه مى‌گردد. «١» از نظر نظامى نيز، شرايط اقليمى مساعد، در پيروزى نقش اساسى دارد. به بيان ديگر، آب و هوا بر نحوه به كارگيرى مفيد، از ادوات جنگى به منظور پيروزى در جنگ، مؤثر است. به عنوان مثال، باران مانع از شركت و حضور فعال هواپيما در عمليات جنگى است، امّا در عوض، بادِ موافق بر سرعت هواپيما مى‌افزايد. بر اين اساس، فرودگاههاى نظامى در جهت باد احداث مى‌شوند و به دليل همين تأثير عميق آب و هوا در عمليات نظامى است كه در مناطق جنگى، پايگاههاى هواشناسى تأسيس مى‌كنند.» البته عوامل جغرافيايى، بخصوص آب و هوا، عامل مهمّى در پراكندگى نامناسب (مانند صحراى عربستان سعودى) يا تراكم جمعيت است. از لحاظ نظامى، مزيت پراكندگى مناسب جمعيت بيش از تراكم جمعيت است، زيرا جمعيتى كه در همه جا حضور داشته باشد، بهتر مى‌تواند مانع و سد محكمى براى پيشروى دشمن باشد. «٣» ٦- ناهمواريها ناهمواريها (مانند ارتفاعات) پدافند طبيعى مناسبى عليه حمله‌هاى كلاسيك دشمن محسوب مى‌شود، مشروط به اينكه، تأسيسات نظامى لازم را در آنها ايجاد كنيم. البته ناهمواريها به تنهايى، باعث كندى حركت سربازان دشمن بوده و نيز محل مناسبى براى نصب دستگاههاى استراق سمع است. «٤» ناهمواريها از جهات مختلف، مشكلاتى براى كشورى كه از دستاوردهاى تكنولوژى بى‌بهره يا كم بهره است، به ارمغان مى‌آورد. به عنوان مثال، هرگاه ناهمواريها با اختلافات قومى، نژادى و فرهنگى و مانند آن همراه شوند، تمايلات جدايى طلبانه و يا خودگرايى را بر مى‌انگيزاند. دولت مركزى نيز، به علت وجود همين ناهمواريها (كه منجر به عدم‌