مسائل نظامى و استراتژيك معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٤٩
در نتيجه وسعت ايده آل، وسعتى است كه توأم با وحدت جغرافيايى (بر خلاف شوروى سابق) و وحدت سياسى (مانند سوئيس) باشد. وسعت زياد، به تنهايى باعث افزايش قدرت كشور نمىشود، بلكه وسعت چنانچه با اداره مطلوب سياسى، توسعه راهها و نظاير آن همراه باشد، موجب افزايش قدرت يك كشور مىگردد. «١» ٣- منابع طبيعى شرط اوّل، در افزايش توليد تسليحات، وجود منابع طبيعى به اندازه كافى و با كيفيت است، و نيز در دسترس بودن و دارا بودن مهارت كافى براى استخراج و بهرهبردارى از منابع طبيعى، از شروط ديگر به شمار مىروند. به بيان ديگر، وجود منابع طبيعى سرشارى كه امكان بهرهبردارى از آن ميسر نباشد، امتيازى محسوب نمىشود. البته گاهى داشتن قدرت كنترل منابع طبيعى و يا توانايى در استخراج مواد مختلف از ماده اوّليه و نه دارا بودن آن، عامل مهمّ در افزايش قدرت سياسى و نظامى تلقّى مىشود. به عنوان نمونه، در حال حاضر آمريكا و ژاپن داراى چنين قدرتى هستند. «٢» منابع طبيعى به منابع غذايى و منابع معدنى تقسيم مىشود. توانايى در توليد و تأمين مواد غذايى، بخصوص مواد غذايى استراتژيك «٣» (مانند گندم)، اوّلين و اساسىترين شرط استقلال كشور محسوب مىشود، زيرا وابستگى به مواد غذايى مقدمه ساير وابستگيهاست. در بُعد داخلى نيز، فقدان مواد غذايى و گرسنگى موجب عدم ثبات سياسى و كاهش قدرت نظامى مىگردد. البته شرط دستيابى به مواد غذايى كافى، دارا بودن خاك حاصلخيز، آب كافى، تكنولوژى مناسب و مديريت صحيح است. «٤» منابع معدنى همچنين به منابع فلزى و غير فلزى تقسيم مىگردد. منابع فلزى نسبت به منابع غير فلزى، داراى اهميت بيشترى از نظر استراتژى است، زيرا ساخت و توليد سلاحهاى جنگى بيش از هر چيز ديگر، متكى به منابع فلزى است؛ فلزاتى چون نيكل،