مسائل نظامى و استراتژيك معاصر
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص

مسائل نظامى و استراتژيك معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٣٠

با توسعه زيردرياييها و به كارگيرى انواع هسته‌اى آن و نيز گسترش سلاحهاى ضد زيردريايى، هدف استراتژى دريايى كه تسلّط بر درياها، به منظور تضمين آزادى كشتيرانى جنگى و تجارى و تسلّط يافتن بر منابع دريايى و محروم كردن دشمن از آن مى‌باشد، هيچ‌گونه تغييرى نكرده است. زيردرياييهاى استراتژيك براى نيل به چنين هدفى قادر به انجام مأموريتهاى مختلف دريايى چون پياده و سوار كردن نيرو، مين‌گذارى، پرتاب موشكهاى هسته‌اى، حمله به پايگاهها و تجهيزات و جمع‌آورى اطّلاعات عليه دشمن هستند. مجموع اين مأموريتها در اعماق درياها و با سرعت زيادِ توأم با فريب و استتار صورت مى‌گيرد. «١» زيردرياييها بايد همانند كشتيهاى تجارى و نظامى از حقوق درياها پيروى نمايند.
مطابق حقوق درياها، زيردرياييها (چه هسته‌اى و چه غير آن) در محدوده آبهاى سرزمينى كشورهاى ديگر، توانايى انجام مأموريت (نظامى و غير نظامى) را ندارند. و نيز، كشورهاى قدرتمند براى حفظ منافع موجود و يا دستيابى به منافع بيشتر، حقوق درياها را ناديده مى‌گيرند يا آن را به شكل دلخواه تفسير مى‌كنند. در اين زمينه، زيردرياييهاى استراتژيك مايه قوت قلبِ آنان، به عنوان وسيله‌اى مناسب براى تهديد دشمنان و سرانجام ابزارى براى تحقق خواسته‌هاى استراتژيك، به شمار مى‌روند. «٢» د- سلاحهاى شيميايى و ميكروبى استراتژيك‌ سلاحهاى شيميايى و ميكروبى حداقل از دو جهت حائز اهميت هستند از يك سو، به علت توانايى در انهدام دسته‌جمعى، يك سلاح استراتژيك محسوب مى‌شوند. از سوى ديگر، رعب و وحشتى كه احتمال به كارگيرى اين سلاحها به وجود مى‌آورند، ممكن است منجر به كاهش توان رزمى متخاصمين و يا حتى تسليم يكى از طرفين جنگ گردد.
سابقه كاربرد جنگ‌افزارهاى شيميايى و ميكروبى به قدمت تاريخ بشر است. قبل از جنگ جهانى اوّل، به كارگيرى جنگى مواد شيميايى (مانند نفت و قير و گوگرد) و