مسائل نظامى و استراتژيك معاصر
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص

مسائل نظامى و استراتژيك معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٠٨

ابزارهاى جنگى‌ بشر در طول تاريخ تجربه كرده است كه برخوردارى از تكنولوژى ساخت، تهيّه، نگهدارى و مهمتر از همه، به كار گيرى ابزارهاى جنگى، موجب افزايش قدرت نظامى مى‌گردد، و بدين وسيله پيروزى بر حريفان و يا دفاع در مقابل آنان و يا دستيابى به اهداف نظامى و غير نظامى با سهولت بيشترى ميسر مى‌شود. اين مسأله باعث شده كه انسانها، خود را پيوسته به سلاحهاى جديد و جديدتر مجهز نمايند، ادامه چنين وضعيتى منجر به مسابقه تسليحاتى پايان‌ناپذيرى شده است كه هم‌اكنون نيز، بخش قابل توجهى از بودجه و نيروى انسانى كشورها را به خود اختصاص داده، و تلاشهاى مربوط به خلع سلاح و كنترل تسليحات را با شكست رو به رو ساخته است.
با توجه به اين مقدمه، بررسى ابعاد مختلف ابزارهاى جنگى مى‌تواند ما را به نقش و تأثير آن بر خط مشى هاى نظامى بيشتر آشنا كند.
الف- سير تكامل جنگ افزار چوب و سنگ اوّلين سلاح بشر در جنگ و شكار بود. انسانها بتدريج دريافتند كه اگر چوب را تيز كنند و يا سنگ را بتراشند، سلاح كارا و مفيدترى را در اختيار خواهندداشت. مجموعه اين ابتكارات را مى‌توان نخستين گام بشر در زمينه آشنا شدن با سلاح به حساب آورد. قدم بعدى او، در زمينه پرتاب همين سلاحها بود. براى تحقق اين منظور، از مجموعه ابزارهايى چون «فلاخن دستى» «١»، «تير و كمان» و مانند آن استفاده نمود، ولى بشر به اين مقدار بسنده نكرد و كم كم به مُدرن و تهاجمى كردن سلاحها مبادرت ورزيد. بدين‌سان سلاحهاى نو و نوتر و دقيقتر جايگزين سلاحهاى قبلى شد اين روند با تحولات علمى و صنعتى (عصر ماشين) كه در طى قرون اخير روى داده، شتاب بيشترى به خود گرفته است. «٢» بشر در زمينه موادِ مورد استفاده در صنعت اسلحه‌سازى نيز مراحلى را