مسائل نظامى و استراتژيك معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٠٠
اساس، سازمانهاى بينالمللى (دولتى و خصوصى) به انتفاعى و غير انتفاعى تقسيم مىشوند. يكى از مهمترين سازمانهاى بينالمللى انتفاعى، شركتهاى چند مليتى هستند، اين سازمانها كه به علت گسترش فعاليتهاى اقتصادى در كشورهاى مختلف، از ثروت زيادى برخوردار شدهاند، به شيوههاى گوناگونى در سياست كشورها، دخالت مىكنند. «١» دخالت شركت چندمليتى ITT در سرنگونى دولت آلنده در شيلى، نمونه بارزى از اينگونه اقدامات به شمار مىرود.
سازمانهاى بينالمللى غير انتفاعى نيز كه از گروههاى مختلف اقتصادى، مذهبى و ...
چندين كشور تشكيل شدهاند، نقش مؤثرى در تغيير و يا ايجاد خط مشى هاى جديد كشورها دارند. به عنوان مثال، فعاليتهاى سازمان بينالمللى مذهبى صهيونيست، منجر به تشكيل دولت غاصب اسرائيل گرديد. اين امر باعث شد كه حدود پنجاه سال، بخشى از برنامههاى سياسى نظامى كشورهاى اسلامى معطوف مبارزه با رژيم اشغالگر قدس گردد. «٢» طبقهبندى براساس هدف، مهمترين معيار در طبقهبندى سازمانهاى بينالمللى است.
براين مبنا، سازمانها به سازمانهاى نظامى، سياسى، اقتصادى و فرهنگى تقسيم مىشوند، كه هر يك و بخصوص سازمانهاى نظامى (مانند ناتو و ورشو) و سياسى (مانند سازمان ملل متحد) و حتى اقتصادى، بيش از ساير سازمانها برسياستها و استراتژيهاى كشورها و نظام بينالمللى مؤثر بودهاند. به عنوان مثال، ناتو و ورشو، پيمانهاى نظامى بلوك غرب و شرق بودند كه براى مقابله با خطر نظامى و ايدئولوژيكى طرف مقابل تأسيس شده بودند. بطور عمده هر يك از ابرقدرتها با استفاده از اين پيمانها كه به وسيله بازوهاى اقتصادى (بازار مشترك و كمكون) تقويت مىشدند، به حضور همهجانبه خود در اروپاى غربى و شرقى ادامه دادند، به دخالت نظامى در كشورهاى ديگر (پاناما، افغانستان) پرداختند و دست به تشكيل پيمانهاى نظامى منطقهاى زدند.
د- علل و انگيزههاى تشكيل سازمانهاى بينالمللى با نگاهى به علل تشكيل سازمانهاى بينالمللى، بخوبى در مىيابيم كه انگيزههاى