فصل اول: كليات‌
تبيين واژه‌ها، ضرورت عبرت آموزى، عبرت در قرآن و روايات، تاريخ آئينه عبرت و عاشورا از نگاه‌عبرت، عناوين اين فصل را تشكيل مى‌دهد.
١- تبيين واژه‌ها
براى تشريح واژه «عبرت» ضرورت دارد كه نخست، واژه‌هاى درس، نظر و عَبرت رابيان كنيم. «درس» به معناى آموزش و آموختن است، همچنين، به آنچه آموزگار به شاگردش مى‌آموزد، يا هر بخش از كتاب و نوشته‌اى ديگر كه در هر جلسه به فرد دانش پژوه مى‌آموزند، «درس» مى‌گويند كه جمع آن «دروس» است. جمله «علم را درس گرفتم» يعنى آموختن آن را با حفظ كردن، دنبال كردم و چون چنين كارى با مداومت قرائت انجام مى‌گيرد آن را درس مى‌گويند. «١»
«نظر» به معناى به كارگيرى بينش و بينايى براى درك و ديدن چيزى و گاهى به معناى تأمل و جستجو به كار مى‌رود معناى اين واژه تا حدودى به معناى واژه «عبرت» و «اعتبار» نزديك است؛ چنان كه «تنظرون» در آيه پنجاهم سوره بقره را به معناى عبرت‌گيرى دانسته‌اند. «٢»
واژه‌هاى «عِبرت» و «عَبرت» و «اعتبار» از ريشه «عبر» گرفته شده‌اند كه به معناى‌