در ماجراى ولادت امام عصر (عج) آنچه جلب توجّه مى‌كند، جنبه‌هاى اعجازى ولادت، مانند نبود علائم حمل در مادر، حتّى تا ساعاتى پيش از ولادت و تولّد مخفيانه تنها با حضور يك شاهد مشخّص با ويژگى‌هاى معنوى فوق العادّهى، مانند حكيمه خاتون (س) در كنار مادر امام عصر (عج) است. البتّه پيش از آن، اصل انتخاب اعجازگونه‌مادر امام عصر (عج) هم در اين راستا قابل تأمّل است.

حفظ جان امام موعود (ع) در سيره‌امام عسكرى (ع)

پس از ولادت امام عصر (ع) بخش دوم وظايف امام عسكرى (ع) درباره‌ايشان آغاز مى‌گردد. امام يازدهم (ع) هم بايد شيعيان را از ولادت امام واپسين خود باخبر سازند، هم ايشان را از گزند عمّال حكومت در امان دارند.

١. خبر دادن از ولادت موعود (ع)

به خاطر شرايط حكومتى وقت و مسائل امنيّتى، بناى امام عسكرى (ع) و خاندان ايشان انتشار نيافتن خبر ولادت در بين نااهلان بود. به همين دليل اين مسئله را فقط براى شيعيان خود و آن هم شيعيان خاص، مطرح مى‌كردند؛ از همين رو، هم اين روايات در منابع اهل سنّت وجود ندارد و خاصّ منابع شيعه و آن هم شيعه‌دوازده امامى است.

حضرت حكيمه خاتون، دختر امام جواد (ع) و عمّه‌امام حسن عسكرى (ع) يكى از شاهدان و ناظران آثار و وضع حمل همسر

امام عسكرى (ع) بود؛ بنابراين در يك روايت طولانى نقل است كه مفضّل يكى از ياران امام عسكرى (ع) به نام محمّد بن عبدالله طهوى به نزد وى مى‌رود تا از خليفه و حجّت بعد از امام سؤال كند. حضرت حكيمه خاتون پاسخ مفصّلى مى‌دهد و جريان ولادت را براى او تعريف مى‌كند. او به اصول مهمّى در پاسخ خود اشاره كرده كه عبارتند از جمع نشدن امامت در دو برادر بعد از حسنين (ع) و خالى نماندن زمين از حجّت ناطق يا صامت.[١] ماجراى ولادت را به دليل تفصيل در اينجا نمى‌آوريم، علاقه‌مندان را به منابع اصلى مراجعه مى‌دهيم.[٢] گفتنى است برخى از اهل سنّت نيز جريان ولادت امام مهدى (ع) را از زبان حكيمه خاتون آورده‌اند.[٣] به هنگام وضع حمل، زنان ديگرى هم حاضر بودند، از جمله كنيز ابوعلى خزيزرانى كه به حضرت عسكرى (ع) هديه شده بود. محمّد بن يحيى كه خود مورد وثوق است، هم به آن تصريح كرده و ماريه و نسيم دو خدمتكار امام عسكرى (ع) هم حاضر بودند.[٤]

با توجّه به نياز مبرمى كه وجود داشت، امام عسكرى (ع) در زمان حيات خويش، ولادت و جانشينى فرزند خود را به شيعيان خبر دادند. فرزندى كه جهان را پُر از عدل و داد خواهد كرد. شيخ ابن بابويه‌

در اثر گرانقدر خود، «كمال الدّين و تمام النّعمة» باب ٣٨ را به اين مسئله اختصاص داده است.

گاه امام عسكرى (ع)، فرزند خود را به شيعيان خاص نشان مى‌داده‌اند، براى نمونه ابوعمرو (عمرو بن عثمان بن سعيد العمرى السّمان)، تصريح مى‌كند كه فرزند امام عسكرى (ع) را ديده است. جالب است كه راوى در انتها مى‌گويد:

گمان حاكم و سلطان اين بود كه ابا محمّد وفات كرده و فرزندى به جا نگذاشته و ميراث او هم تقسيم شده است. از خدا بترسيد و از اين كار خوددارى كنيد.[٥]

علاوه بر او معاويةبن حكيم و محمّد بن ايّوب و محمّد بن عثمان گويند: ما چهل نفر در منزل امام حسن (ع) بوديم و او