ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٩ - نشانه هاى آخرالزمان از نگاه علّامه
نشانههاى آخرالزمان از نگاه علّامه
علّامه طباطبايى ذيل بعضى از آيات، پس از مطرح كردن تفسير عقلى خود، با توجه به روايات متناسب، مواردى از علائم ظهور را از باب جرى[١] و تطبيق بر آن آيات، منطبق مىكند؛ براى نمونه، در آيه ٥٤ سوره سبأ خداوند فرموده است:
«وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ كَما فُعِلَ بِأَشْياعِهِمْ مِنْ قَبْلُ؛
سرانجام ميان آنها وخواسته هايشان جدايى افكنده شد؛ همانگونه كه از پيش، با پيروان آنها عمل شد.
وى، معناى آيه را فاصله افتادن بين مشركان و خواستهها و آمال دنيوى آنان- كه آنها را پناهگاه خود تصور مىكردند- مىداند. سپس با اشاره به روايات مستفيضه از شيعه و سنى، جريان خسف بيداء (فرو رفتن سپاه سفيانى در سرزمين بيداء) را از باب جرى، به آيه مرتبط مىداند. از تفاسير اهل سنت، به درالمنثور سيوطى اشاره مىكند كه در روايتى از اهل سنت ذيل آيه، جريان سفيانى را از قول پيامبر نقل مىكند: خداوند سفيانى و همراهانش را وقتى به بيداء مىرسد، در زمين فرو مىبرد؛ پس هيچكدام از آنها نجات نمىيابد، جز يكى كه اين خبر را براى انسانها نقل مىكند:
مىتوان گفت: مرحوم علامه، در بحث علائم الظهور نيز مانند مباحث ديگر، روايات مستفيض و قابل اعتماد را مطرح مىكند و به طور قطع و يقين- مانند بعضى از مفسران- آيات را بر آن وقايع يا علائم، حمل نمىكند؛ اما چون قرآن، در همه زمانها جارى است، در زمان متصل به ظهور مهدى نيز اينگونه آيات، با وقوع آن علائم، جريان دارد و مصداق مىيابد. در واقع، نگاه كلىنگر علامه، باعث مىشود نوعى سنت الهى دربار مشركان و اغراض و آمال آنها را مطرح و در زمانهاى خاص نيز آن سنتها را جارى بداند. براى نمونه، در تفسير آيه ٥ سوره اسراء، بيان مىنمايد كه احتمالاتى در تحقق اين وعده الهى داده شده است و در تفسير البرهان از قول امام صادق عليه السلام به گروهى اشاره مىشود كه قبل از قيام قائم، توسط خدا برانگيخته مىشوند و مخالفان اهل بيت: را شناسايى و دستگير مىكنند. علامه، با اشاره به روايات ديگر، اساس اين وقايع را تكرار حوادث بنىاسرائيل در امت اسلام مىداند؛ بدين معنا كه شبيه اين وعدهها و حوادث، در قوم بنى اسرائيل واقع شده است.
خيانت در امانت، تصديق دروغگو، تشبّه زنان به مردان و برعكس، گسترش آلات لهو و لعب، امر به منكر و نهى از معروف، ذلّت مؤمنان، گسترش ربا و رشوه، كاهش و نامنظم شدن باران را علّامه از نشانههاى آخرالزّمان مىداند.
منبع:http ://www .tebyan .net
پىنوشت:
[١]. جرى: جارى شدن و سرايت كردن مفاهيم به دست آمده از آيات به موارد مشابه.