معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٢٠ - ٤- عبده و نوگرایی
با دستاوردهای علمی جدید و تلاش برای سازگار نمودن پارهای از گزارههای قرآنی با تحولات اجتماعی نوپدید[١] او را به نواندیشی در مباحث دینی سوق داد که پیامدهای آن در تفسیر آیات ناظر بر معجزه هویدا است.
عبده بر آن بود تا نظریات نوینی ارائه کند و ازآنچه گذشتگان نوشتهاند خسته شده و در پی آوردن مطالبی بود که آنها نمیشناختند.[٢] وی در جایجای تفسیرش مخاطبین را از تقلید (از گذشتگان در فهم قرآن) بر حذر داشته است. در تفسیر المنار، با استناد به آیات قرآن مبنی بر ضرورت آگاهی یافتن در دین، تقليد، نکوهیده شده و به باطل بودن دین تقلیدی حکم شده است.[٣]
به باور و ی، قرآن قلبها را از تعلق به نظرات گذشتگان بازمیدارد و سفاهت را به مقلدان نسبت میدهد و با آزادی بخشیدن به تسلط عقل، برای آن حدومرزی جز سر فرود آوردن در برابر شریعت قرار نداده است.[٤] وی معتقد است که مسلمانان به بیماری تقلید دچار شدهاند.
[١] - همان، به نقل ازایگناس گلدزیهر ص ۳۷۶-۳۸۰
[٢] -رشید رضا، محمد، تاریخ الاستاذ الامام، جزء اول، ص ۱۱.
[٣] - محمد رشید رضا، المنار، ج ٨، ص ٢٨٨، ج ١، ص ٤٢٥؛ ج ٢، ص ٨٠- ٨٢، ١١١ و ١١٢. این موضوع با عناوین متعددی مانند «فصل في بيان بطلان التقليد و شبهات اهله»، «منع التقليد و الجمود على اتباع الآباء و الجدود»و«نموذج من قصور أقوال المفسرين و غلطهم و تقليدهم في تفسير الآيه» آمده است. ر.ک. محمد رشید رضا، تاریخ الأستاذ الامام، ج۱، ص ۱۱.
[٤] - محمد عبده، رساله التوحید، قاهره: مکتبه الاسره، ۲۰۰۵م، ص ۱۱۳.