معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٦٠ - ٨- اقسام معجزه
٨- اقسام معجزه
پیامبران براى اثبات رابطه خود باخدا و اتمامحجت و بیم دادن مخاطبان خود بهاندازه كافى معجزه داشتهاند. معجزات به اعتبارات گوناگون به دو گروه ابتدایی (اثباتی یا تخویفی) و پیشنهادی (اقتراحی)[١] و یا به سه گروه اقتراحی، براثر مهر یا قهر مقطعی خداوند و حجت نبوت كه همراه با اعزام پيامبر به او داده ميشود، تقسیمشدهاند. همچنین میتوان معجزات را به دو گونه فعلی و قولی[٢] و یا حسی و عقلی تقسیم نمود.
رشید رضا معجزات الهی را به دو گروه تقسیم کرده و از آنها به «آيات کونية آفاقيه و آيات نفسية علمية» تعبیر میکند. گروه اول مربوط به هستی و آفاق مثل معجزات حضرت موسی و عیسی (ع) است و هدف از آنها تسلیم شدن و پیروی مردم در مقابل پیامبر است؛ زیرا طبع مردم در مقابل امور عجیب و برتر از ادراک ایشان، تسلیم میشود؛ اگرچه خود معجزه مشتمل بر برهان بر مسائل اعتقادی و فهم حکمت (بیان امور دین و مسائل آن) نمیباشد. کسانی که به دلیل جهل به منشأ و درک نکردن حقیقت این معجزات در مقابل آورنده آن تسلیم میشوند همیشه در معرض فریب خدعه شعبده گران و حیله ساحران و آماده برگشت به جاهلیت هستند. گروه دوم معجزاتی هستند که با برهان بر صداقت نبی ،مؤید بودن وی و وحی بودن تبلیغ و دعوتش دلالت دارند.[٣]
[١] - عبد الله جوادی آملی، تسنیم، ج ۱۴، ص٤٧٤؛ خویی، مرزهای اعجاز، ج ۱، ص ۲۰۰.
[٢] -محمد امین احمدی، تناقض نما یا غیب گون، نگرشی نو به معجزه، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۹، ص ۳۰.
[٣] - محمد رشید رضا، مجلة المنار، ج ۴، ص ۳۷۱.