معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٥٧ - اول) سحر

اول) سحر

سحر فنی است که با تعلیم فراگرفته می‌شود. عبده توضیح می‌دهد که سحر و امثال آن اگر بپذیریم که توان چیرگی بر آثار اجسام را دارد، بازهم این چیرگی محدود بوده و با معجزه فاصله دارد.[١]

رشید رضا انواع سحر را در سه گروه دسته‌بندی کرده: گروه اول مواردی که از طریق اسباب طبیعی وقوع می‌یابند؛ اما علل آن برای سحر شوندگان مجهول است. دسته دیگر تحت عنوان شعبده‌بازی قرار می‌گیرند و تنها به شگردهای ویژه و سرعت عمل مربوط هستند و آخرین دسته اموری است که ریشه در قدرت روحی و قدرت اراده دارند.[٢]

در تکمیل بحث باید گفت که:

الف) سحر علمي است با موضوع، محمول و مبادي تصوري و تصديقي مشخص و مطلبي است ذهنی و قابل‌انتقال به ديگران که باطل بودن آن دليل بر علم نبودن آن نيست.[٣]

ب) امور عجيبي كه ساحران و مرتاضان انجام می‌دهند، با وسایل مادی و یک سلسله تمرینات عادی و باهنر خودشان صورت می‌پذیرد و صرفاً در محدوده خاصی از امور قابلیت

[١] - محمد عبده، رسالة التوحید، ص ۶۶.

[٢] - محمد رشید رضا، المنار ، ج ۹، ص ۴۶-۴۵. رشیدرضا درتوضیح و قایع غریب می‌نویسد که اسرار این عالم را غیر خدا نمی‌داند اما اگر و قایعی غریب نقل می‌شود که بر خلاف سنن الهی در مخلوقات است، برخی از اینها کذب و ساختگی است و برخی سبب علمی و فنی خاصی دارد مثل جیوه که درمقابل حرارت، ریسمان را به حرکت در می آورد و برخی سحر و شعبده و چشم‌بندی است و برخی دیگر استخدام جن است و مردم این را نمی‌دانند. دربرخی موارد نیز گمان می‌شود که خارق عادت است درحالی که این چنین نیست. همان، ج ۱۱، ص ۲۳۰.

[٣] - عبدالله جوادی آملی، تسنيم، ج ٥، ص ٦٩٩ .