معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٢٧ - اول) ویژگیهای تفسیر المنار

عبارت است از توسعه مفهومی و الغای خصوصیت.[١]تطبیق مصداقی و تحلیل گری و مفهوم شکافی[٢]

تفسیر المنار به‌عنوان شاخص‌ترین جریان تفسیر اجتماعی - عقلی دارای دو ویژگی اساسی است: یکی گرایش اجتماعی و دیگری گرایش عقلی. تفسیر عقلی - اجتماعی به لحاظ روش تفسیری در اهتمام به نقش عقل و مقدم داشتن آن بر ظواهر نقلی متکی است و به لحاظ گرایش تفسیری بر اعتنا به حوزه اجتماع و جستجوی راه‌حل مشکلات جامعه در تعالیم قرآن مبتنی است.[٣]

ویژگی‌های تفسیر المنار را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

۱. اعتقاد به این‌که اسلام دین عقل و قانون و مصدر خیروبرکت و اصلاح جامعه است؛

۲. اعتقاد به این‌که قرآن تابع عقیده نیست، بلکه باید عقیده را از قرآن گرفت؛

[١] - فهم و استنطاق آیات در خدمت مسائل بیرونی به روش‌شناسی منسجم و همه‌جانبه نیاز دارد که سطوح گوناگون شناخت‌های قرآنی را پوشش دهد. بی‌تردید به‌موازات تنوع و تکثر مخاطبان قرآن از حیث فهم و ظرفیت و پرسش و به‌طور خاص تنوع مسائل اجتماعی انسان دلالت‌ها و هدایت‌های قرآنی نیز از لایه‌ها و سطوح و ظرفیت‌های گوناگونی برخوردار است. بخش زیادی از پیام‌های قرآنی با نگاه سطحی و لفظ محور به قرآن به دست نمی‌آید و دریافت ضابطه‌مند آن نیازمند اصول و قواعدی ویژه و تغییر سطح نگرش به قرآن است. به اقتضای اصل حکمت‌آمیزی و عبرت‌آموزی قصص قرآنی دلالت‌های لفظی آیات قابل توسعه به معلول‌های التزامی و اشاره‌ای متناسب با شرایط و نیازهای تربیتی و معرفتی مخاطبان می‌باشند پشتوانه نگرشی این نوع از توسعه معانی را می‌توان نگاه مقصد گرا به تفسیر دانست. محمد اسعدی، «درآمدی بر اصول تفسیر اجتهادی عقلی قرآن»، نشریه مشکوة، تابستان ۱۳۹۸، شماره ۱۴۳.

[٢] - ر.ک. علی‌اصغر چراغی، مؤلفه‌های تفسیر عقلی اجتهادی قرآن »، پژوهش‌های فلسفی کلامی، دوره ۲، شماره ۷-۸، پیاپی ۷، ۱۳۸۰، ص ۱۲ – ۱۹.

[٣] - محمد اسعدی، جریان شناسی تفسیر اجتماعی عقلی، ص ۷.