معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ١٨٣ - اول) زنده شدن مردگان در عذاب قوم حضرت موسی (ع)

دوم) «بعث» به معانی بیدار کردن از خواب، نصب حکم و برخاستن،[١]ارسال، احیا[٢]، تعیین داور، تسلط، الهام و توکیل[٣] است. بعث در کاربرد قرآنی به معنای برانگیختن، روانه کردن چیزی، بیرون آوردن و برانگیختن و سیر دادن انسان است. بعث الهی به معنی ایجاد مواد و پدیده‌ها و از نیستی به هستی آوردن و یا به معنی زنده کردن مردگان است. در آیه «وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ و يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيه‌»[٤]چون خواب از جنس مرگ است، برانگیختن را برای برخاستن از وفات یا خواب مساوی قرار داده است.[٥] بنابراین، هیچ‌گاه بعث در قرآن به معنای کثرت نسل به کار نرفته است. در آیه موردبحث نیز بعث بعد از موت به معنای احیای مجدد است. [٦] تا زمانی که معنای ظاهر کلمه باعقل و نقل معتبر مخالف نباشد دلیلی بر اعراض از آن وجود ندارد. [٧] تفسیر بعث به کثرت نسل برخلاف ظاهر آیه است.

[١] - علی اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج ۱، ص ۲۰۲.

[٢] - فخر الدین بن محمد طریحي، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۱۲۱.

[٣] - عباس کوثری،فرهنگنامه تحلیلی و جوه و نظائر درقرآن (جلد اول)، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم،۱۳۹۴ www. rasekhoon. net.

[٤] - انعام، ۶۰.

[٥] - راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن، ص ۱۳۲ .

[٦] - عبد الله جوادی آملی، تسنیم، ج ۴، ص ۴۹۱.

[٧] - همان، ج ۴، ص ۴۹۶. سبحانی می نویسد« و لم يكن هذا التفسير من الأُستاذ إلاّ لأجل انّ الاعتراف بالإحياء بعد الموت في الظروف المادية ممّا لا يصدقه العلم الحسي و التجربة، فلأجل ذلك التجأ إلى تفسيره بما ترى، و ما أظن انّ الأُستاذ يتفوّه بهذا التفسير في نظائر الآية في القرآن الكريم.» جعفر سبحانی، المناهج التفسیریه، ص ۱۰۹.