معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ١٢٠ - ٦- رابطه معجزه و تغییر ناپذیری سنت های الهی

ح) وقوع معجزه به ‌دست پيامبران الهي، خود يكي از سنت‌هاي خداوندي است. طبق سنت الهي، پيامبران مأمور هدايت انسان‌ها هستند و براي این‌که مردم از ایشان پيروي كنند، ابتدا بايد پيامبري ايشان ثابت و حجت بر مردم تمام شود. در ضمن لزومی ندارد همه پديده‌ها معلول اسباب و علل عادي باشند. اعجاز، وقوع يك حادثه با علت و سبب جديدي است كه تا حال براي ما ناشناخته بوده است.[١] خداوند غیر از نوامیس متعارف نوامیس دیگری نیز دارد که جز خودش کسی از آن‌ها اطلاعی ندارد و بر دست هرکسی که بخواهد جاری می‌کند.[٢]

ط) از سخن عبده« إن الخوارق الجائزة عقلا أى التى ليس فيها اجتماع النقيضين و لا ارتفاعهما»[٣] استنباط می‌شود که وی میان خرق عادت و قانون عقلی تفکیک می‌کند. پیرو این تفکیک علی‌القاعده اصل تغییرناپذیری سنت الهی حاکم بر عالم هستی در باور وی [٤] باید صرفاً ناظر به قوانین عقلی حاکم بر عالم باشد نه قواعد متعارف و طبیعی، حال‌آنکه در مواردی حوادث خارق‌العاده را به عذر آن‌که از سنن الهی نبوده رد می‌کند.[٥]

[١] - ر. ک. محمدتقي مصباح يزدي، راه و راهنما شناسی، ص ۱۹۱-۱۹۲. https: //mesbahyazdi.irw .

[٢] -محمود شلتوت، الفتاوی، قاهره: دار الشروق، ۱۴۱۷، ص ۵۱.

[٣] - محمد رشید رضا، المنار، ج ۱، ص ۳۱۴.

[٤] - همان، ص ۳۱۵-۳۱۶ .

[٥] - محمد اسعدی، نقد نگرش عقلانی در جریان تفسیر عقلی اجتماعی، نشریه مشکوة، بهار ۱۳۸۳، شماره ۹۸، ص ۱۳.