آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٩٦ - اخبار باب

مادر، و اينها در زهدان وارو بمانند و سرشان ميان دو دست و دو پاى آنها است و خوراك از مادر گيرند و چون زايش آنها رسد يكباره كنده شوند و از شكم مادرشان بيرون جهند.

و اين دو داغى كه ميان دستهاى آنها است همه جاى دو چشم آنها است در شكم مادرشان و آنچه در پاشنه آنها است جاى سوراخهاى بينى آنها است كه مو در آنها نروئيده و در همه جانوران هست جز در شتر كه گردنش دراز است و سرش از ميان دست و پايش در شكم مادر بيرون كشد.

بيان: «تنسّمه تنسيما» يعنى اثر نفس مادر باو رسد «مگر كور و سركش باشد» يعنى نابينا يا كور دل و مخالف و در برخى نسخه‌هاى «عانى» با نونست يعنى جز آنكه خدا مقدر كرده باشد كه خود و مادرش براى زايش در سختى و رنج افتند و روشنتر اينست كه در اصل يتنا بوده بتقديم ياء دو نقطه در زير بر تاء دو نقطه در بالا و پس از آن نون، در قاموس گفته: يتن اينست كه دو پاى نوزاد پيش از دو دستش بدر آيند ..

در نهايه گفته: يتن نوزاديست كه پاهايش پيش از سرش از شكم مادرش برآيد در قاموس گفته: «مرق السهم» يعنى از سوى ديگر جهيد و زنى جنگنده بود و آبستن شد و بآواز جنگ گفتند: گفت: جنگ را بگذاريد تا فرزند بدر آيد.

و بدان كه اين خبر اشاره دارد كه سر پا بودن در رحم كه كار آدمى است سخت‌تر و دشوارتر است از وضع جز او و از اين رو آيه را بدان تفسير كرده امام ٧- ١١- در محاسن- ٦٤٠-: بسندى كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و اله فرمود: گوسفند را باشيد چه خوب مالى خوبى است گوسفند.

بيان: در كافى همين است كه: چه خوب مالى است گوسفند.

١٢- در محاسن- بسندى از اسحاق بن جعفر كه امام ششم ٧ بمن فرمود:

پسرم گوسفند برگير و شتر مگير