آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٦ - باب هشتم حق مركب بر صاحبش و آداب سوار شدن و بار كردنش و برخى نوادر

و ذكر سبيل اللَّه براى نمونه يا افضل افراد است، و فوق طاقت يعنى قدرت يا وسع و تحريم با نخست مناسبتر است و كراهت با دوم، و همچنين در راه بردن آن.

٢- در مجالس صدوق- ٢٠٢- بسند پيش، از امام صادق ٧ (همين حقوق دابه را نقل كرده با اختلاف در ترتيب و تعبير و بر آن افزوده كه) چهره‌اش را داغ نزند، و برم كردن آن را نزند و بلغزيدن بزند زيرا دابه بيند آنچه شما نبينيد و در كافى- ج ٦ ص ٥٣٨- بسندش از امام ششم ٧ شش حق دابه را نقل كرده و افزوده كه از پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله روايت شده: بزنيدش بلغزيدن و نزنيدش برميدن در محاسن- ٦٣٧- مانند آن را از نوفلى آورده كه شش حق دارد تا گفته او چون گذرد بدان.

توضيح: صدوق در فقيه (ج ٢ ص ١٨٧) گفته و نيز از امام ششم روايت است كه او را بلغزيدن بزنيد الخ. والد- قد- گفته: كلينى و برقى از پيغمبر و امام صادق ٧ عكس آن را روايت كردند بى‌ذكر علت و ظاهر اينست كه صدوق اشتباه كرده و تتمه را براى توجيه آن آورده با اينكه دابه در لغزيدن گناهى ندارد زيرا براى ليزى زمين يا سنگ سر راه است و مانند آنها- پايان- و من گويم: بسا خبر بهر دو وجه رسيده و هر كدام موردى دارند مخصوص چنانچه لغزيدن براى تنبلى دابه باشد كه تقصير او است، يا رم كردن براى ديدن نمونه دورى باشد كه بسا دشمن است يا جانور آزار كن، و خلاصه مطلب مبهم است.

٣- در خصال ضمن حديث اربعمائه (ج ٢ ص ١٥٩) امير المؤمنين ٧ فرمود هر كدام شما با دابه‌اى سفر كند چون بمنزل رسد نخست آن را خوراك دهد و آب دهد، در محاسن- ٣٦١- از امام ششم ٧ مانندش آمده.