بيان: در كافى بجاى آميخته علمش را بحلم، عملش را آمده بمعنى كردار، و آنچه در اين جاست سازگارتر است با اخبار و روشنتر، زيرا علم بى‌عمل بيشتر اوقات مايه تكبر و بلند پردازى و كم خردى است.

مينشيند تا بداند كه مجلسى را برگزيند براى آموختن نه براى مقاصد فاسده و در مجلس علم گويا شود تا سخن عالم را بهتر بفهمد اگر نفهميده نه اينكه مجادله كند و اظهار فضل نمايد، امانت خود را بازگو نكند، رازى باشد بدو سپرده يا مالى يا اسرار كارهائى كه فاش كردن آنها مايه زيانست و آنها را بدوستان نگويد چه رسد بدشمنان.

و نهان نكند گواهى كه بنفع دشمن دارد براى دشمنى با او و از گواه شدن براى او دريغ نورزد، در هيچ كار حق خودنمائى ندارد چون جز كار حق نكند و بدعت نياورد و حق را براى شرم از آن واننهد كه خدا فرموده (٥٣- الاحزاب) و خدا شرم نكند از بيان حق.

ترس او از تمجيد ديگران براى اين كه مبادا خودبين شود و كارش تباه گردد يا دروغ گويند و بدان خشنود شود و بر آن كيفر بيند و سودى از تمجيد آنها نبرد چنانچه خدا فرموده (٣٢- النجم) و (٤٩- النساء) بلكه خدا تزكيه كند هر كه را خواهد.

از آمار آنكه ميداند چون خدايا او و پيغمبر و ائمه : و فرشته‌هاى نويسنده و در كافى احصاء عمل آمده.

١٥- خصال (ج ٢ ص ١٢٩) بسندش از طاوس يمانى كه شنيدم امام سجاد ٧ ميفرمود: نشانه‌هاى مؤمن پنجند، گفتم: اى زاده رسول كدامند؟ فرمود: پارسائى در تنهائى، صدقه در كم دارى، شكيبائى در آسيب‌زدگى، بردبارى در هنگام خشم و راستى با ترس.

در درة الباهره از آن حضرت مانندش آمده.

بيان: با ترس كه باندازه وجوب تقيه نباشد.

١٦- خصال (ص ٧) بسندش تا امير مؤمنان ٧ كه مؤمن آنست كه كسبش حلال، خلقش نيك، و درونش درست و فزونى مالش را در راه خدا انفاق كند، و فزونى‌